Janusz Bończak

Ameryka odwraca się od fast foodów

10 stycznia 202610 stycznia 2026 Janusz Bończak alkohol a zdrowie, bezpieczeństwo żywnościowe, cukier w diecie, dieta amerykańska, dieta wegańska, Dietary Guidelines USA, Europa, fast food, Istota, Klimat, krótkie łańcuchy dostaw, kultura nolo, lokalne rynki, Mądre Wioski, Mercosur, mięso a klimat, polityka żywnościowa, Polska, przedmieścia, przetworzona żywność, rolnictwo, Weganizm, zdrowie publiczne, zdrowie społeczne, żywienie

Ameryka mówi „dość” fast foodom i cukrowi. To przełom, ale też ostrzeżenie. Co ta zmiana oznacza dla Polski, klimatu, rolnictwa i naszej codziennej diety?

Czytaj dalej

Bezsens

8 stycznia 20268 stycznia 2026 Janusz Bończak #codzienność, #lokalność, #młodzi, #odpowiedzialność, #system, #wspólnota, aktywność obywatelska, bezradność, bezsens, bunt bez rewolucji, demokracja lokalna, frustracja, gniew, instytucje, Janusz Bończak, kryzys zaufania, osiedle, polityka codzienności, prawo kontra życie, próbowanie, zalane piwnice

„Bezsens” to opowiadanie o młodych ludziach, którzy próbują zrobić jedną prostą rzecz we własnym otoczeniu i zderzają się z bezwładnością systemu. Historia o zalanych piwnicach, stracie, lokalnej wspólnocie i frustracji wobec instytucji, które szybciej karzą niż pomagają. Tekst o bezradności, gniewie i pytaniu, czy w świecie pełnym procedur i regulaminów sens w ogóle da się jeszcze ocalić.

Czytaj dalej

O granicach krytyki w imię dobra

30 grudnia 2025 Janusz Bończak

Między ujawnieniem a linczem. O granicach krytyki w imię dobra

Czytaj dalej

Janusz Bończak Rodzeństwo

Mężczyźni w nowym świecie

29 grudnia 202529 grudnia 2025 Janusz Bończak #odpowiedzialność, #równość, #wspólnota, demokracja, kobiety i mężczyźni, kryzys męskości, męskość, mężczyźni, młodzi mężczyźni, narracje radykalne, radykalizacja, relacje, rodzeństwo, społeczeństwo, zmiana społeczna

Dlaczego młodzi mężczyźni skręcają ku radykalnym narracjom i jak odzyskać sens, odpowiedzialność i relację bez dominacji i przemocy.

Czytaj dalej

Kraków, to nie samotna wyspa

27 grudnia 202528 grudnia 2025 Janusz Bończak bezpieczeństwo lokalne, bezpieczeństwo żywnościowe, drobne rolnictwo, ekonomia etyczna, gospodarka lokalna, handel bezpośredni, integracja społeczna, kraków, krótkie łańcuchy dostaw, lokalna produkcja, lokalna żywność, Mądre Wioski, Małopolska, metropolia a wieś, metropolia krakowska, miasto i wieś, odporność gospodarcza, pakt mediolański, partnerstwo miasto wieś, polityka żywnościowa, producenci lokalni, rolnictwo małopolskie, rolnictwo regionalne, rozwój lokalny, rynek lokalny, Smart Villages, średnie rolnictwo, tożsamość lokalna, wielkowiejskie targi, zrównoważony rozwój

Kraków podpisał Pakt Mediolański. Ale czy miejska polityka żywnościowa widzi to, co dzieje się poza granicami miasta. Felieton o rolnictwie Małopolski, Mądrych Wioskach i wspólnym systemie życia miasto-wieś.

Czytaj dalej

Demokracja Przyrodnicza Janusz Bończak Pole Sentientne

Czy Demokracja Przyrodnicza uratuje rolnictwo?

25 grudnia 202525 grudnia 2025 Janusz Bończak bezpieczeństwo żywnościowe, cyfryzacja rolnictwa, demokracja przyrodnicza, e-commerce rolny, edukacja rolnicza, integracja rolników, krótkie łańcuchy dostaw, kryzys rolnictwa, logistyka lokalna, lokalna gospodarka, lokalne gospodarstwa, Mądre Wioski, małe gospodarstwa rolne, małopolskie rolnictwo, mikro targi, młodzi rolnicy, odporność lokalna, platformy sprzedaży żywności, polityka rolna, przyszłość rolnictwa, relacje wieś miasto, rozwój regionalny, rozwój wsi, Smart Villages, sukcesja w rolnictwie, szkolnictwo branżowe, targi lokalne, wieś jako zasób, wspólnota lokalna, wspólnoty sąsiedzkie

Rolnictwo nie potrzebuje kolejnych haseł, lecz zmiany logiki. Demokracja Przyrodnicza pokazuje, jak odbudować lokalne gospodarstwa, relacje i bezpieczeństwo żywnościowe.

Czytaj dalej

Janusz Bończak Komentarze Smart Villages

Małopolskie rolnictwo na rozdrożu – czas na lokalną integrację i kampanię rozwojową

25 grudnia 202527 grudnia 2025 Janusz Bończak ARiMR, bezpieczeństwo żywnościowe, cyfryzacja rolnictwa, e-commerce rolny, gradobicie Małopolska, grupy producenckie, integracja lokalna, kampania promocyjna żywności, klimat a rolnictwo, konsolidacja gruntów, KPO rolnictwo, kryzys rolnictwa, logistyka żywności, lokalne łańcuchy dostaw, Mądre Wioski, małe gospodarstwa rolne, małopolskie rolnictwo, polityka rolna, PROW, rolnictwo lokalne, rolnictwo Małopolska, rolnictwo roślinne, rozdrobnienie gospodarstw, rozwój obszarów wiejskich, rynki lokalne, Smart Villages, sukcesja w rolnictwie, szkolnictwo branżowe, targi lokalne, Wielkowiejski Targ, wieś miasto współpraca

Małopolskie rolnictwo znalazło się na rozdrożu. Rozdrobnione gospodarstwa, brak sukcesji i rosnące ryzyka klimatyczne wymagają lokalnej integracji, targów i nowoczesnych narzędzi rozwoju wsi.

Czytaj dalej

Janusz Bończak Manifest Wegański

Wszyscy mamy do tego prawo!

23 listopada 202524 listopada 2025 Janusz Bończak #animalrights, #climateaction, #compassion, #consciousliving, #crueltyfree, #dbajoZiemię, #dietaRoślinna, #earthling, #ecoliving, #eko, #ethicalvegan, #fortheanimals, #fortheplanet, #globalvegan, #govegan, #greenliving, #healthyplanet, #kuchniaRoślinna, #miłośćdozwierząt, #mindfulliving, #naturelovers, #plantbased, #plantbaseddiet, #plantpowered, #PrawaZwierząt, #przyszłośćbezprzemocy, #roślinneJedzenie, #savetheplanet, #sustainability, #sustainable, #świadomeŻycie, #świadomość, #światbezokrucieństwa, #szacunek, #troska, #vegancommunity, #veganfoodlove, #veganfuture, #veganlife, #veganlifestyle, #veganmovement, #vegans, #veganworld, #zielonazmiana, #zmiana, #życieRoślinne, ekologia, empatia, environment, etyka, planeta, Vegan, veganism, Weganin, Weganizm, weganka, Zdrowie

Refleksja o weganizmie jako spokojnej, relacyjnej drodze. O tym, co nas oddziela od natury, dlaczego wszyscy mamy prawo do wyboru życia w harmonii oraz jak świat zaczyna już zmieniać się w stronę empatii i troski.
We all have the right to this. Go Vegan

Czytaj dalej

Demokracja Przyrodnicza Janusz Bończak Pole Sentientne

Demokracja Przyrodnicza, to nie rewolucja

22 listopada 202525 grudnia 2025 Janusz Bończak #AdaptacjaKlimatyczna, #BezpieczeństwoKlimatyczne, #CzystePowietrze, #DemokracjaPrzyrodnicza, #EkologiaSpołeczna, #EtykaŚrodowiskowa, #FuturePolicy, #KryzysKlimatyczny, #NowyModelDemokracji, #OcalmyWodę, #OchronaŚrodowiska, #PoleSentientne, #PolitykaŚrodowiskowa, #PrzyszłośćMiast, #PrzyszłośćPolski, #RetencjaWody, #SmartVillages, #UpadekCywilizacji, #Ziemia, #ZmianyKlimatu, #ZrównoważonyRozwój, Klimat, SmartSuburbs

Demokracja Przyrodnicza, to nowe spojrzenie na współczesne państwo. Nie zastępuje demokracji, tylko uzupełnia ją o brakujący fundament: środowisko, od którego zależy nasze życie. To propozycja myślenia o przyszłości tak, aby człowiek mógł żyć bezpiecznie, zdrowo i godnie w świecie, który jeszcze nas wspiera.

Czytaj dalej

Janusz Bończak Pole Sentientne

Kolor miłości

16 listopada 202521 listopada 2025 Janusz Bończak #percepcja, #świadomość, ekologia głęboka, ekosystem, emocje, filozofia współodczuwania, interpretacja świata, Istota, Istota.info, Janusz Bończak, kosmologia, metafizyka, miłość jako odczyt, natura i człowiek, odczyt rzeczywistości, początki wszechświata, pole sentientne, powstawanie czasu, relacje, różnica i symetria, ruch i fluktuacje, sens istnienia, współistnienie, zmysły

Metafizyczny felieton o początkach istnienia, roli symetrii i różnicy, naturze świadomości oraz o tym, jak powstaje Pole sentientne.

Czytaj dalej

Demokracja Przyrodnicza Janusz Bończak Pole Sentientne

Pierwsze spojrzenie ku demokracji przyrodniczej

13 listopada 202525 grudnia 2025 Janusz Bończak demokracja przyrodnicza, drzewa jako podmioty, Drzewo Roku, ekologia, etyka przyrody, filozofia ekologiczna, Istota.info, Janusz Bończak, Klub Gaja, konsultacje społeczne, Manifest Wegański, Model Demokracji Przyrodniczej, ochrona drzew, osoby przyrody, pole sentientne, prawa natury, prawo środowiskowe, przyroda w samorządach, wspólnota lokalna, zmiana społeczna

Czy przyroda może stać się współuczestnikiem naszych decyzji? Tekst przedstawia ideę demokracji przyrodniczej, pole sentientne i propozycję uznania drzew za osoby przyrody jako pierwszy realny krok zmiany. Zapraszamy do debaty i konsultacji.

Czytaj dalej

Janusz Bończak Wywiad

Wielkowiejski Targ na HORECA?

12 listopada 202512 listopada 2025 Janusz Bończak #lokalność, #Turystyka, edukacja zawodowa, ENOEXPO, Ewa Woch, EXPO Kraków, gastronomia, HORECA, hotelarstwo, Istota, Istota.info, Janusz Bończak, kraków, kultura spotkań, targi branżowe, Targi w Krakowie, Wielkowiejski Targ, wino, wydarzenia branżowe

Podczas tegorocznych targów HORECA/ENOEXPO w EXPO Kraków rozmawialiśmy z Ewą Woch, prezes Targów w Krakowie, o 30-leciu firmy, zmianach w branży, edukacji i kulturze spotkań, a także o lokalności i winie, które łączą ludzi ponad podziałami.

Czytaj dalej

Janusz Bończak Pole Sentientne

Pole sentientne w praktyce przyszłości

11 listopada 202521 listopada 2025 Janusz Bończak biocentryzm, ekopolityka, empatia, etyka przyrody, filozofia współodczuwania, humanistyka przyszłości, Istota.info, Janusz Bończak, Manifest Wegański, Model Przyrodniczej Demokracji, pole sentientne, przyszłość demokracji, refleksja, regeneracja, świadomość ekologiczna, wspólnoty lokalne

Czy świat czuje, że istnieje? To pytanie, które wraca, gdy próbujemy zrozumieć siebie i kierunek, w którym zmierza cywilizacja.
W najnowszym tekście na Istota.info piszę o polu sentientnym – przestrzeni współodczuwania, która mogłaby stać się fundamentem nowego modelu społecznego i etycznego.
Nie jako rewolucja, ale jako wizja przyszłości. Może za dekady, gdy nauczymy się słuchać świata, a nie tylko mówić w jego imieniu.

Czytaj dalej

Janusz Bończak Pole Sentientne Technology

Pole, które czuje i nas przenika

10 listopada 202521 listopada 2025 Janusz Bończak #wspólnota, czas jako odpowiedź pola, Dariusz Gzyra, David R. Hawkins, duchowość naukowa, empatia, etyka współodczuwania, fenomenologia, filozofia świadomości, informacja jako relacja, informacja pierwotna, inteligencja wszechświata, Istota.info, James Lovelock, język komunikacji, Joanna Hańderek, kosmologia kwantowa, modlitwa kwantowa, pole sentientne, relacyjność, rezonans, Roger Hill, Roger Penrose, rozwój języka, splątanie kwantowe, Stephen Hawking, świadomość wszechświata, świadomość zbiorowa, teoria ZRPI+I, Ziemia jako organizm

Czy świat czuje że istnieje? Felieton o polu sentientnym, przestrzeni w której informacja, świadomość i życie tworzą jedną sieć odczuwania. O języku który nie tylko mówi, ale słyszy.

Czytaj dalej

Pomysł na wino, czyli jak zaskoczyć gości

6 listopada 20256 listopada 2025 Janusz Bończak Bartosz Wilczyński, degustacja, ENOEXPO 2025, enoturystyka, gastronomia, HORECA 2025, Istota.info, kraków, kultura stołu, Mariusz Kapczyński, NoLo, relacje, rynek wina w Polsce, styl życia, świadomość żywienia, Tomasz Fijał, wina bezalkoholowe, winebar, winnice, wino, Wojciech Giebuta

Wino nie znika ze stołów, ale zmienia swój charakter. Coraz częściej liczy się nie procent, lecz gest i rozmowa. Podczas panelu „Pomysł na wino, czyli jak zaskoczyć gości” na targach HORECA/ENOEXPO® 2025 w Krakowie rozmawiano o kulturze wina, trendzie NoLo i nowej gościnności. Felieton o tym, jak autentyczność i uważność stają się dziś najlepszym smakiem.

Czytaj dalej

Mądre Wioski, Miasta na zbiorach

9 października 20259 października 2025 Janusz Bończak #BezPośredników, #EkonomiaWspólnoty, #JedzenieMaZnaczenie, #LokalneProdukty, #lokalność, #MądreWioski, #MałopolskieJabłka, #OdpowiedzialnaKonsumpcja, #PolskaWieś, #PrzedmieściaWmieście, #Sadownictwo, #Samozbiory, #SolidarnośćSpołeczna, #WieśIMiasto, #wspólnota, #ZrównoważonyRozwój, ekologia, jabłka z Małopolski, Mądre Wioski, Małopolska, małopolskie rolnictwo, rolnictwo, targlokalny, współpraca wieś miasto

Gdy sadownicy zapraszają mieszkańców miast do zbiorów, nie chodzi tylko o jabłka. To znak, że między wsią a miastem zaczyna się nowa rozmowa o współpracy, wspólnocie i prawdziwej wartości jedzenia.

Czytaj dalej

Kiedy etyka spotyka się z praktyką. O wstrzymaniu kierunku na UKEN

3 października 20254 października 2025 Janusz Bończak

Na Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie wstrzymano rekrutację na kierunek „Etyka – mediacje i negocjacje”. Decyzja zapadła tuż przed inauguracją roku akademickiego po tym, jak uczelnia otrzymała krytyczny raport Polskiej Komisji Akredytacyjnej. O kulisach i konsekwencjach tej sytuacji rozmawiamy z dyrektorem Instytutu Dziennikarstwa i Stosunków Międzynarodowych, dr hab. Krzysztofem Gurbą.

Czytaj dalej

Wesołe Święto Plonów 2025 – rozmowa o wsi i mieście

30 września 2025 Janusz Bończak

Na Święcie Plonów w sercu Krakowa miałem zaszczyt wystąpić jako koordynator Wielkowiejskiego Targu oraz Inicjatywy Mądre Wioski i Przedmieścia w

Czytaj dalej

Rozproszone targowiska, edukacja i wspólnota

30 września 2025 Janusz Bończak

Rozmowa z Marszałkiem Województwa Małopolskiego Łukaszem Smółką

Czytaj dalej

Wieś i miasto w jednej sieci troski

15 września 202515 września 2025 Janusz Bończak bezpieczeństwo żywnościowe, bioróżnorodność społeczna, II Wicewojewoda Małopolski, Janusz Bończak, konsumpcja lokalna, krótkie łańcuchy dostaw, lokalne targowiska, Mądre Wioski, od pola do stołu, polityka rolna, Przedmieścia w Mieście, regionalna żywność, rolnictwo Małopolska, Ryszard Śmiałek, Smart Villages, Suburbs, szkoły branżowe, Wielkowiejski Targ, współpraca wieś miasto, Zielony Ład

Wywiad z II Wicewojewodą Małopolskim Ryszardem Śmiałkiem. Rozmowa dotyczy bezpieczeństwa żywnościowego, lokalnych targowisk, wsparcia szkół branżowych oraz idei Mądrych Wiosek i Przedmieść. Tematem są także krótkie łańcuchy dostaw, promocja regionalnej żywności i współpraca w ramach Zielonego Ładu oraz strategii „Od pola do stołu”.

Czytaj dalej

Szkoły branżowe potrzebują realnego wsparcia

9 września 20259 września 2025 Janusz Bończak #edukacjazawodowa, #IstotaInfo, #szkołybranżowe, edukacjawpraktyce, fachwręku, Giebułtów, JanuszBończak, lokalnaedukacja, Małopolska, partnerstwodlaedukacji, rozwójlokalny, RyszardŚmiałek, szkolnictwobranżowe, szkołyzawodowe, TargiPracy, Witosówka

Rozmowa z Ryszardem Śmiałkiem, Wicewojewodą Małopolskim, o przyszłości szkolnictwa branżowego. Jakie zmiany są potrzebne? Czy fach w ręku wraca do łask? Co może zrobić administracja, by szkoły zawodowe stały się dumą regionów?

Czytaj dalej

Wielkowiejski Targ, to most między wsią, a miastem

5 września 20255 września 2025 Janusz Bończak #PłazomUjdziePłazem, #RolnictwoLokalne, #SmartVillages, #tożsamośćlokalna, #WielkaWieś, #WielkowiejskiTarg, #WieśIMiasto, agoralokalna, GminaWielkaWieś, integracjaspołeczna, KiermaszJesienny, KiermaszWiosenny, kulturaWielkiejWsi, lokalniwytwórcy, mądreprzedmieścia, SmartSuburbs, targlokalny, wydarzenialokalne, zakupyodrolnika

Wielkowiejski Targ to coś więcej niż lokalne zakupy.
To przestrzeń, w której spotykają się mieszkańcy wsi i przedmieść, tradycja i nowoczesność, rękodzieło i nowa ekonomia lokalna.
Zobacz, jak wygląda wspólnota przyszłości – tu, pod Urzędem Gminy w Szycach.

Czytaj dalej

O Chinach, mapie i sile lokalności

5 września 20255 września 2025 Janusz Bończak #BezpieczeństwoŻywnościowe, #Chiny, #edukacja, #Geoekonomia, #Geopolityka, #GlobalneProcesy, #HistoriaChin, #lokalność, #MapaEuropy, #MonikaNoviello, #rozmowa, #SmartVillages, #SpołecznościLokalne, #WielkaWieś, #WielkowiejskiTarg, #WitoldWilczyński, #Wykład, JanuszBończak, Polska

Na Wielkowiejskim Targu rozmawialiśmy z prof. Witoldem Wilczyńskim i dr Moniką Noviello o geopolityce i geoekonomii, o tym, jak globalne procesy kształtują codzienne życie naszych społeczności.

Czytaj dalej

Jak patrzą młodzi na życie w Małopolsce

3 września 20254 września 2025 Janusz Bończak #bezpieczeństwo, #mieszkanie, #młodzi, #pokolenie, #Polska2025, #praca, #wartości, #zdrowiepsychiczne, ekologia, Małopolska

Młodzi w Małopolsce chcą prostych rzeczy: mieszkania, uczciwej pracy, wsparcia dla zdrowia psychicznego i poczucia bezpieczeństwa. Nie interesują ich wielkie hasła, tylko rozwiązania, które zmieniają codzienność. Pragmatyzm i idealizm spotykają się w ich oczach, i to może być największa lekcja dla nas wszystkich.

Czytaj dalej

Gdzie jest lewica, kiedy naprawdę jej potrzeba…

2 września 20259 września 2025 Janusz Bończak #EsejPublicystyczny, #Lewica, #NowaLewica, #PolskaPolityka, #przedsiębiorcy, #SprawiedliwośćSpołeczna, JanuszBończak

Lewica w Polsce wciąż deklaruje równość i sprawiedliwość, ale coraz częściej brakuje jej tam, gdzie naprawdę toczy się życie. Esej Janusza Bończaka o nieobecności, języku elit i potrzebie nowej bliskości.

Czytaj dalej

Niech zatrzęsie się Ziemia!

17 sierpnia 202516 sierpnia 2025 Janusz Bończak #wspólnota, AI i humanizm, collective power, community, digital activism, empathy, empatia, fiction with a purpose, future of Earth, hope, Istota, Janusz Bończak, Manifest Wegański, manifesto, opowiadanie wegańskie, peaceful revolution, planeta, pokojowa rewolucja, przyszłość, siła słów, storytelling for change, storytelling społeczny, system change, veganism, Weganizm, zmiana systemu

„Niech zatrzęsie się Ziemia!” to historia, która nie zaczyna się od rewolucji, ale może do niej prowadzić.
Nie jako wezwanie do walki, lecz do obecności. Do wspólnego kroku ku nadziei.

Czytaj dalej

Droga warstw mądrych wiosek i przedmieść

15 sierpnia 202515 sierpnia 2025 Janusz Bończak folklor, historia regionu, Istota, Istota.info, Janusz Bończak, kultura ludowa, Mądre Wioski, Małopolska, Przedmieścia w Mieście, tradycja i nowoczesność, Wielka WIeś, Wielkowiejski Targ, współpraca wieś miasto, życie na wsi

W Wielkiej Wsi czas układa się warstwami. Tu neolityczne ogniska spotykają się z barokowymi dworami, a zespoły folklorystyczne dzielą przestrzeń z nowoczesnymi szkołami. To historia o miejscu, w którym tradycja i nowoczesność idą razem, choć czasem wcale nie jest to łatwa droga.

Czytaj dalej

Wegańska dusza Weroniki

10 sierpnia 20254 sierpnia 2025 Janusz Bończak AI, dusza, eksperyment, etyka nauki, Janusz Bończak, literatura spekulatywna, Manifest Wegański, Opowiadanie, profesor, przyszłość, rezonans, science fiction, słoiki z duszami, technologia i empatia, Weganizm, Weronika

(Opowiadanie 12.) [Historie obecności] A co się stanie, jeśli kiedyś naprawdę zdefiniujemy, czym jest ufność? Albo zazdrość? Że to jakieś

Czytaj dalej

Benedictus et Corvus

3 sierpnia 20253 sierpnia 2025 Janusz Bończak #cisza, #mistyka, Benedykt, duchowość, grota, inspiracja, Janusz Bończak, kruk, literatura, Manifest Wegański, modlitwa, monolog wewnętrzny, Natura, Opowiadanie, poszukiwanie Boga, refleksja, samotność, Subiaco, tekst literacki, Wiara

Czy kruk był znakiem? Czy cisza może być odpowiedzią? W opowiadaniu „Benedictus et Corvus” zanurzysz się w świat duchowej samotności, szepczących modlitw i niepewności, która szuka bliskości Boga. Grota w Subiaco to nie tylko miejsce, to stan ducha, który być może i Tobie nie jest obcy. Przeczytaj część pierwszą literackiej opowieści o Benedykcie i Kruku.

Czytaj dalej

Curaçao, kolonializm, rdzenne ludy, Caquetío, karaiby, opowieść, duchowość, sen, perła, błękit, kobiety, pamięć, przemoc, poezja, legenda, morze, kolonizacja, opór, symbolika, wyspa,

Perła Curaçao

1 sierpnia 20251 sierpnia 2025 Janusz Bończak #opowieść, #pamięć, błękit, Caquetío, Curaçao, duchowość, głos kobiet, Istota, Janusz Bończak, karaiby, Kobiety, kolonializm, kolonizacja, legenda, morze, opór, perła, Poezja, Przemoc, rdzenne ludy, sen, symbolika, wyspa

Poruszająca opowieść o Canoi, dziewczynie z ludu Caquetío, która rozumiała język drzew, wody i snów. To historia pamięci o przemocy kolonialnej i błękitnej perle, która została na dnie morza. Duchowy ślad po świecie, który miał zniknąć, ale przetrwa w opowieści, choć jest odrobinę zmyślona.

Czytaj dalej

Targ, to wspólnota i bezpieczeństwo

29 lipca 202529 lipca 2025 Janusz Bończak #BezpieczeństwoŻywnościowe, #EkonomiaWspólnotowa, #IstotaInfo, #LokalnaSpołeczność, #RolnictwoLokalne, #targowiska, #WegańskieProdukty, #WielkowiejskiTarg, #WieśIMiasto, #wspólnota, #ZmianyKlimatyczne, #ZrównoważonyRozwój, JanuszBończak, Małopolska, samorząd

Czy targ rolny może nas ochronić przed skutkami kryzysów? Czy rozmowa przy pączku bez mleka ma znaczenie społeczne?
Odwiedź Wielkowiejski Targ i zobacz, dlaczego to nie tylko lokalne wydarzenie, ale fundament wspólnoty i bezpieczeństwa żywnościowego.
Przeczytaj felieton Janusza Bończaka i daj się porwać idei targu, który żyje, łączy i chroni.

Czytaj dalej

Tylko to, co zostało

27 lipca 202527 lipca 2025 Janusz Bończak #pamięć, beyond politics, climate fiction, collapse, empathy, empatia, future story, grief, human connection, Janusz Bończak, Katastrofa klimatyczna, Manifest Wegański, memory, nadzieja, nie ma wybaczenia, opowiadanie przyszłości, planeta, postpolitical, relacje, speculative fiction, świat po polityce, vegan manifesto, Weganizm

„Nie liczą się partie, tylko to, co zostało” , to nowy tekst Janusza Bończaka. Opowieść z przyszłości, która może nadejść szybciej, niż myślimy.
O bólu głowy, który nie mija. O słońcu, które nie daje już życia. O oczach Ewy, które jeszcze coś pamiętają.

Czytaj dalej

Janusz Bończak Rodzeństwo

Po prostu brat i siostra

23 lipca 20251 sierpnia 2025 Janusz Bończak #bliskość, #relacja, #równość, #wspólnota, brat, człowieczeństwo, czułość, felieton, integracja, Istota, Janusz Bończak, język urzędów, kraków, migracja, nowa kultura, rodzeństwo, samorząd, siostra, społeczeństwo, stół, tekst, zrozumienie

Felieton o tym, że rodzeństwo nie kończy się w metryce. To codzienny gest, spojrzenie, miejsce przy stole. Czuły tekst o relacji, która może stać się podstawą wspólnoty, również w języku urzędów, szkół, miast i serc.

Czytaj dalej

Kwiatowe sanie z Wierzchowia

22 lipca 202527 lipca 2025 Janusz Bończak #lokalność, #wspólnota, dekoracje kwiatowe, działania społeczne, Jury Krakowsko-Częstochowska, klimat wspólnoty, Koło Gospodyń Wiejskich, kraków, kultura ludowa, kwiaty, ogród społeczny, pod Krakowem, reportaż z miejsca, sanie, tradycja, uważność, Wierzchowie, wieś, Zespół Wierzchowianie, życie wiejskie

Czy kwiaty mogą opowiadać historie? W Wierzchowiu tak właśnie się dzieje. Przeczytaj opowieść o saniach, wspólnocie i uważności, która się zakorzenia.

Czytaj dalej

Ile warte jest bycie rolnikiem w Małopolsce?

20 lipca 202521 lipca 2025 Janusz Bończak #targowiska, bezpieczeństwo żywnościowe, bezpośrednia sprzedaż, ekologia, gospodarka lokalna, konsumpcja etyczna, kryzys rolnictwa, lokalna żywność, lokalne targi, Małopolska, odpowiedzialna konsumpcja, produkcja żywności, regeneracja rolnictwa, relacja wieś-miasto, rolnictwo, rolnicy, rolniczki, solidarność, sprawiedliwy handel, Wielkowiejski Targ, wieś i miasto, wsparcie lokalnych producentów, wsparcie rolników, zaufanie społeczne, żywność od rolnika

Czy wiesz, ile naprawdę zarabia rolniczka lub rolnik, którzy uprawiają żywność w Twoim regionie? I komu tak naprawdę płacisz, gdy kupujesz chleb w sklepie? Ten felieton to nie tylko liczby i analiza rynku – to zaproszenie do solidarności, współodpowiedzialności i mądrego wyboru. Przeczytaj i dowiedz się, jak możesz mieć realny wpływ na przyszłość rolnictwa w Małopolsce – i na własne bezpieczeństwo żywnościowe.

Czytaj dalej

Weganizm to powrót do domu

20 lipca 202527 lipca 2025 Janusz Bończak #tożsamość, alfabet pamięci, animality, body and memory, ciało i pamięć, emotional language, empathy, empatia, ethics, etyka, feelings, filozofia czułości, human–animal relationship, identity, Janusz Bończak, język emocji, love, memory alphabet, Miłość, niedzielne czytanie, obcy w nas, Opowiadanie, philosophy of care, powrót do siebie, relacja człowiek–zwierzę, return to self, short story, Sunday reading, the stranger within, uczucia, veganism, Weganizm, zwierzęcość

Czy weganizm to styl życia, wybór kulinarny, przekonanie? A może coś więcej, czuły powrót do siebie sprzed słów. Do uczuć, które pamięta ciało. Do zwierzęcia w nas, które nigdy nie zamilkło. Opowieść o rozmowie, która otwiera inny język, ten, który zna serce.

Czytaj dalej

Od lewej Piotr Dmytrowski, Janusz Bończak i Piotr Chmielarczyk

O powietrzu, drzewach i wspólnej przyszłości

19 lipca 202527 lipca 2025 Janusz Bończak adaptacja do zmian klimatu, Agenda 2030, air protection, biodiversity, Bioróżnorodność, climate, climate adaptation, climate change, climate migration, CO2 emissions, discussion panel Jeśli chcesz, drought, drzewa, ecology, ekologia, emisje CO2, environment, heatwaves, IPCC, Janusz Bończak, Klimat, klimat lokalny, Lesser Poland, local climate, Małopolska, migracje klimatyczne, mogę też przygotować skrócone wersje (SEO friendly) albo dodać hashtagi., ochrona powietrza, panel dyskusyjny, pożary, retencja, smog, środowisko, sustainable development, susza, trees, upały, water retention, Wielkowiejski Market, Wielkowiejski Targ, wildfires, zmiany klimatyczne, zrównoważony rozwój

Czy ochrona powietrza to to samo co walka ze zmianami klimatu? Podczas rozmowy na Wielkowiejskim Targu w Szycach szukaliśmy odpowiedzi, rozróżniając lokalne działania od globalnych wyzwań. Z pomocą ekspertów mówiliśmy o drzewach, retencji, smogu i przyszłości, która zależy od decyzji podejmowanych już dziś.

Czytaj dalej

Janusz Bończak Mądre Miasto Smart Villages

Dlaczego nie sięgamy po swoje?

14 lipca 20257 sierpnia 2025 Janusz Bończak #lokalność, #relacja, agroekologia, ekologia, farmers market, food sovereignty, konsumenci, kraków, local food, lokalne jedzenie, Mądre Wioski, miasto, Poland, Przedmieścia w Mieście, rolnictwo, rolniczka, rolnik, rural connection, ryneczek, smart village, suwerenność żywnościowa, targi lokalne, targowisko, urban farming, Wielkowiejski Targ, wieś, wieś i miasto, żywność lokalna

Dlaczego pomidor z supermarketu wygrywa z tym z sąsiedniego pola? Co nas oddziela od lokalnych rolników i rolniczek? I czy Wielkowiejski Targ może to zmienić? Sprawdź, co naprawdę stoi między miastem a wsią.

Czytaj dalej

Pisklaki od Reptilian

13 lipca 202527 lipca 2025 Janusz Bończak #absurd, #ciachaizgroza, #czujność, #fakevsfact, #firmowaintegracja, #humorzgrozy, #kurczaczki, #narracjaspisku, #niedzielneopowiadanie, #opowieść, #reptilianie, #świadomość, #teoriespiskowe, #wielkanoc, #wolnamyśl, manipulacja, refleksja, społeczeństwo, Weganizm, zwierzęta

Gdzie kończy się teoria spiskowa, a zaczyna prawdziwa manipulacja?
I kto tak naprawdę nie czuje bólu – zwierzęta czy my?
Nowe opowiadanie niedzielne: „Pisklaki od Reptilian”.

Czytaj dalej

Gra w chaos. Gra w Groka

8 lipca 202527 lipca 2025 Janusz Bończak AI, chaos informacyjny, dezinformacja, Grok, Istota, Istota.info, Janusz Bończak, kontrola, manipulacja, media, narracje, społeczeństwo, sterowanie emocjami, świadome decyzje, sztuczna inteligencja, technologie, władza, zamęt

Nie chodzi o technologię. Chodzi o ludzi, którzy celowo budują chaos, by sterować emocjami i decyzjami innych. O mechanizmie, który działa wokół nas — często szybciej, niż go zauważymy.

Czytaj dalej

Niewymiarowy wiersz

6 lipca 202527 lipca 2025 Janusz Bończak #wiersz, #życie, czas, czwarty wymiar, filozofia, kartka, kraków, literatura, metafora, Opowiadanie, Planty, Poezja, refleksja, sztuka słowa, tajemnica istnienia

„Niewymiarowy wiersz” – historia o kartkach, które splatają się w miejscu, gdzie nikt się tego nie spodziewa.

Czytaj dalej

Felieton – Czy też tak macie?

3 lipca 20253 lipca 2025 Janusz Bończak

Wegańskie życie daje sporo przyjemności. Jest w nim dużo wrażeń, takiej cichej radości z bycia wśród drzew, kwiatów, ptaków i

Czytaj dalej

Będzie?

29 czerwca 202527 lipca 2025 Janusz Bończak bazylika Mariacka, cisza w mieście, duchowość codzienna, empatia codzienna, Janusz Bończak, krakowski rynek, miasto i kontemplacja, pokój międzygatunkowy, rytuał i refleksja, spojrzenie zamiast modlitwy, świat Izajasza, świat który tworzymy, uważność, weganizm serca, współczucie, zatrzymanie

Z zgiełku krakowskiego rynku do ciszy kamiennej bazyliki. Z wnętrza świątyni do proroctwa, które mówi o zgodzie między ludźmi i zwierzętami. Czy naprawdę musimy czekać, by świat Izajasza nastał?

Czytaj dalej

Janusz Bończak Od Redakcji

Zapraszamy do kręgu

25 czerwca 202527 lipca 2025 Janusz Bończak #inkluzja, #odpowiedzialność, budowanie wspólnoty, druk 3D, dzieci z Ukrainy, dziennikarstwo społeczne, edukacja przyszłości, edukacja wczesnoszkolna, edukacja włączająca, edukatorzy, empatia w edukacji, integracja kulturowa, Janusz Bończak, krąg, kraków, Maker Education, metody aktywizujące, mikrokontrolery, nauczycielki, projekt MAKE U IN, przestrzeń relacji, relacyjność, szkoła podstawowa, układ sali lekcyjnej, Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej, uważność, Wielkowiejski Targ, wspólne uczenie się

Jak budować prawdziwą inkluzję w klasach podstawowych? Spotkanie projektu MAKE U IN pokazało, że relacja, empatia i wspólne tworzenie to fundamenty edukacji przyszłości.

Czytaj dalej

Janusz Bończak Komentarze Od Redakcji

Podać danie, wiedząc jak smakuje

24 czerwca 202527 lipca 2025 Janusz Bończak #dziennikarstwoimmersyjne, #dziennikarstwoobywatelskie, #edukacja, #istreamproject, #journalismwithcare, #nowemedia, #odpowiedzialność, #opowiadanieświata, #opowieść, #relacja, #słuchanie, #świadomemedia, #technologieimmersyjne, #uczciwość, #UKEN, #VR, #zanurzenie, empatia, JanuszBończak, obecność

Dziennikarstwo immersyjne – opowiadaj świat z empatią i odpowiedzialnością

Czytaj dalej

Empatia to decyzja, by być widzianym nie tylko przez ludzi.

Patrzą, czy widzą?

22 czerwca 20254 sierpnia 2025 Janusz Bończak #wolność, człowiek i natura, empatia, etyka, Jane Goodall, Manifest Wegański, obserwacja, Opowiadanie, prawa zwierząt, szympansy, zoo, zwierzęta

Czy zwierzęta myślą o nas? Spotkanie przy klatce z szympansami stawia ciche pytania o empatię, wybory i prawo do bycia wolnym.

Czytaj dalej

Grafika „Bitwa pod Empikiem” Oliwia Bończak, studentka Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych KABK w Hadze

Janusz Bończak Komentarze Mądre Miasto Od Redakcji

Od żołądka do serca

20 czerwca 20257 sierpnia 2025 Janusz Bończak #DigitalSkills, #ErasmusPlus, #HigherEducation, #ImmersiveJournalism, #iStream

Jak opowiadać świat, który się zmienia? Dziennikarstwo immersyjne to nie gadżet, lecz zawód przyszłości. Tu liczy się empatia, rytm i obecność.

Czytaj dalej

Janusz Bończak Komentarze Od Redakcji

Dziennikarskie dziś i jutro

19 czerwca 202527 lipca 2025 Janusz Bończak

Relacja ze spotkania rozpowszechniającego projekt iStream – 17 czerwca 2025, Kraków We wtorkowe popołudnie, 17 czerwca 2025 roku, w sali

Czytaj dalej