Janusz Bończak, Autor w serwisie Magazyn ISTOTA.info

„Weganizm dostrzega wyjątkowość czujących istot, związaną z ich podmiotowością i podatnością na krzywdę”

25 października 202125 października 2021 Janusz Bończak

Weganizm to nie dieta, to sposób życia, to kultura i filozofia. Dieta pojawia się na samym końcu tego dość interesującego

Czytaj dalej

Transport

MAN ETGE GOTOWY DO KAŻDEJ MISJI ALE BEZ EMISJI

25 października 2021 Janusz Bończak

MAN eTGE gotowy do każdej misji ale bez emisji W dniach 19.10 – 13.11 br. samochód MAN eTGE minibus z

Czytaj dalej

Bez kategorii

Koniec sezonu

25 października 2021 Janusz Bończak

Doskonale Państwo wiedzą, że gdybyśmy chcieli podziękować każdej osobie, dzięki której WielkoWiejski Targ mógł się odbyć i miał swój wyjątkowy

Czytaj dalej

Bez kategorii

Małopolski Lider Przedsiębiorczości Społecznej 2021 w kategorii Samorząd Lokalny Przyjazny Ekonomii Społecznej.

22 października 202122 października 2021 Janusz Bończak

Takie informacje cieszą nas najbardziej, zatem spieszymy aby przekazać je naszym mieszkańcom, bo to wyróżnienie dla nas wszystkich. Podczas wczorajszej,

Czytaj dalej

Joanna Hańderek Poezja Recenzje

„Między nami zwierzętami” recenzja tomu poezji Anny Augustyniak

21 października 20219 lipca 2024 Janusz Bończak

„Nie wierzę, że chodzi jedynie o pieniądze, że ludziom chodzi jedynie o pieniądze. Trzeba mieć upodobanie w cierpieniu I chęć

Czytaj dalej

Jacek Bator

Rwa kulszowa gruszkowata – o głębokiej przyczynie i trwałym wyleczeniu

20 października 202121 października 2021 Janusz Bończak

Rwa kulszowa objawia się bólem w okolicy lędźwiowej, który może promieniować przez pośladek i tylną część uda aż do łydki

Czytaj dalej

Trening

Musculus iliopsoas

20 października 202117 lutego 2022 Janusz Bończak

Dziś jednym z bohaterów treningu był…, musculus iliopsoas, czyli mięsień biodrowo-lędźwiowy. Aby trenować musculusa, potrzebne jest właściwe przygotowanie tego mięśnia

Czytaj dalej

Aktualności

Farm 2 Fork (Od pola do stołu)

18 października 202118 października 2021 Janusz Bończak

Historyczne głosowania strategii Farm 2 Fork, Od pola do stołu. Bardzo silne lobby przemysłu mięsnego, mleczarskiego, lobby Big Ag (Big

Czytaj dalej

Bez kategorii

Dom przy Ognisku

18 października 2021 Janusz Bończak

Na terenie naszej gminy realizowany jest projekt „Dom przy Ognisku – trening mieszkalnictwa dla dorosłych osób z niepełnosprawnością” przez Stowarzyszenie

Czytaj dalej

Trening

Pierwszy trening

17 października 202117 lutego 2022 Janusz Bończak

W poszukiwaniu równania wszystkiego, martwego ciągu i swoich ograniczeń. Jeżeli weźmiemy pod uwagę pierwsze dwie niewiadome, sprawa nie jest aż

Czytaj dalej

Academy

17 października 202117 października 2021 Janusz Bończak

I stało się. Wczoraj 13-stego, podpisałem kontrakt z trenerem Krzysztofem z Active Academy Giebułtów – Centrum Zdrowia i Sportu, prowadzonym

Czytaj dalej

Aktualności

EUROPEJSKI ZIELONY ŁAD, PRAWA ZWIERZĄT I SPRAWIEDLIWA TRANSFORMACJA

13 października 202113 października 2021 Janusz Bończak

WTOREK, 26 PAŹDZIERNIKA 2021 O 19:00 Wydarzenie FB Green REV Institute zaprasza na trzecią debatę pt. „Czy możliwa jest zielona

Czytaj dalej

Aktualności Janusz Bończak

7 października 20217 października 2021 Janusz Bończak

Nie jest istotne w jakiej działasz organizacji, stowarzyszeniu czy indywidualnie pomagasz zwierzętom. Nie jest ważne jakie masz sympatie polityczne, a

Czytaj dalej

Aktualności Joanna Hańderek

7 października 20217 października 2021 Janusz Bończak

Manifest Wegański jest nowym obliczem weganizmu, będziemy 10 października na Rynku Głównym w Krakowie. Zaraz po hejnale, w naszym magicznym

Czytaj dalej

Aktualności Barbara Niedźwiedzka

7 października 20217 października 2021 Janusz Bończak

Kochani, Do “Manifestu Wegańskiego”, ja – chrześcijanka, zapraszam szczególnie gorąco tych, którzy nie mogą pogodzić swojej wiary z tym, że

Czytaj dalej

Manifest Wegański Znak

Symbolika znaku

5 października 202123 listopada 2025 Janusz Bończak

Symbolika znaku: Litery „M” i „W” będące pierwszymi literami wyrazów tworzących nazwę ruchu społecznego „manifest wegański”. Tworzą logo ruchu. Kolor litery „M” (niebieski) symbolizuje przestrzeń, miłość,

Czytaj dalej

Bez kategorii

Punkty Manifestu Wegańskiego

5 października 202121 kwietnia 2025 Janusz Bończak kraków, Manifest Wegański

1. Weganizm jest filozofią i sposobem życia, wynikającym ze zrozumienia współzależności naszego istnienia z resztą świata 2. Weganizm dostrzega wyjątkowość

Czytaj dalej

Kultura wegańska

5 października 20215 października 2021 Janusz Bończak Manifest Wegański

Kultura wegańska to miłość i poczucie jedności z otaczającym nas światem, to radość, że jeszcze w naszych miastach mieszkają zwierzęta

Czytaj dalej

Filozofia wegańska

5 października 20215 października 2021 Janusz Bończak Filozofia wegańska, Manifest Wegański

Filozofia wegańska to przede wszystkim podstawa pewnego szczególnego światopoglądu zakładającego, że wszystkie istoty żywe są ze sobą powiązane i są

Czytaj dalej

Manifest Wegański Przepraszamy

Przepraszamy

5 października 202123 listopada 2025 Janusz Bończak kraków, Manifest Wegański, Weganie, weganki

Przepraszamy Słowo „przepraszam” w żadnej mierze nie jest w stanie zrównoważyć naszych zaniedbań, zaniechań oraz aktów przemocy skierowanych do zwierząt.

Czytaj dalej

Nowości wydawnicze

Antropocen czy kapitałocen? Natura, historia i kryzys kapitalizmu, pod redakcją Jasona W. Moore’a

5 października 20215 października 2021 Janusz Bończak antropocen, Moore, WBPiCAK

Przekład: Krzysztof Hoffmann, Patryk Szaj, Weronika Szwebs Seria Humanistyka Środowiskowa, tom 1 Wydawnictwo WBPiCAK w Poznaniu Premiera: 8 października 2021

Czytaj dalej

Barbara Niedźwiedzka Teksty MW

Ludzie wierzący lobbują za wegańską przyszłością

28 września 20215 października 2021 Janusz Bończak Vegan, Weganie

Czy wiecie, że istnieje Międzywyznaniowa Kolacja Wegańska (Interfaith Vegan Coalition) licząca ponad 50 organizacji z całego świata, że w jej

Czytaj dalej

Aktualności

27 września 202127 września 2021 Janusz Bończak

TO JUZ DZISIAJ! ZAPRASZAMY NA PIERWSZE BEZPŁATNE ZAJĘCIA! GIEBUŁTÓW, UL. HERMANA 18! Zajęcia poprowadzi SENSEI Dominik Rzepka 4 DAN, zdobywca

Czytaj dalej

Aktualności

FESTIWAL RÓWNOŚCI II

27 września 202127 września 2021 Janusz Bończak

„Festiwal Równości II” to wydarzenie poświęcone idei równości pomiędzy mężczyznami i kobietami, wskazywania form pracy na rzecz równości oraz prezentacji

Czytaj dalej

Joanna Hańderek

Wybierz już dzisiaj

27 września 202127 września 2021 Janusz Bończak Istota, Joanna Hańderek, Młodzieżowy Strajk Klimatyczny, MSK

Za każdym razem kiedy widzę jak młodzież wychodzi protestować w obronie klimatu czuję się dziwnie. Kultura Europejska stopniowo, krok po

Czytaj dalej

Bez kategorii

Zlewnia rzeki Prądnk

22 września 202122 września 2021 Janusz Bończak

Za nami konferencja prasowa mająca na celu podsumowanie trwających konsultacji społecznych dotyczących zlewni rzeki Prądnik. Jak informują Wody Polskie –

Czytaj dalej

Aktualności

Kampania #FutureFoodPrice

21 września 2021 Janusz Bończak

Liderzy i liderki 50 krajów wezwani do wprowadzenia ceny emisji CO2 na mięso i nabiał Green REV Institute oraz ProVeg

Czytaj dalej

Joanna Hańderek

Pieseczek. Koteczek,,,

21 września 202121 września 2021 Janusz Bończak

Pieseczek, koteczek, czasami bardzo, bardzo chcemy mieć obok siebie drugą istotę, marzymy o kontakcie, czułości, miłości, o byciu razem. Czasami

Czytaj dalej

Dworek

FESTIWAL RÓWNOŚCI II

20 września 202120 września 2021 Janusz Bończak

„Festiwal Równości II” to wydarzenie poświęcone idei równości pomiędzy mężczyznami i kobietami, wskazywania form pracy na rzecz równości oraz prezentacji

Czytaj dalej

Bez kategorii

XV EKO Bieg po Dolinie Będkowskiej

14 września 202114 września 2021 Janusz Bończak

19 września 2021 r. odbędzie się XV EKO Bieg po Dolinie Będkowskiej. Impreza ma charakter ogólnopolski i weźmie w niej

Czytaj dalej

Zielony Kraków

Ekologia nie tylko dla dzieci

14 września 202117 lutego 2022 Janusz Bończak

Jeszcze kilka lat temu organizowanie pikników ekologicznych było tylko modną stroną edukacji o środowisku. Nauka ta była bardziej traktowana jako

Czytaj dalej

Bez kategorii

I RODZINNY RAJD ROWEROWY

14 września 202114 września 2021 Janusz Bończak

To był wspaniały, pełen wrażeń dzień. Szczególnie dla tych, którzy lubią nowe wyzwania. Sołectwo Biały Kościół w sobotnie przedpołudnie zorganizowało

Czytaj dalej

Bez kategorii Kochamy Płazy Teksty MW

Empatia, szacunek i solidarność

10 września 202129 listopada 2023 Janusz Bończak Darek Gzyra, Istota, Marsz Wyzwolenia Zwierząt, Sylwia Spurek, Weganie, weganki

Jesteśmy tutaj dzisiaj, aby powiedzieć o empatii, szacunku, solidarności, z każdym i każdą bez względu na gatunek. Jesteśmy tutaj, aby

Czytaj dalej

Barbara Niedźwiedzka Kultura wegańska

Chrześcijanie za prawami zwierząt

9 września 20219 września 2021 Janusz Bończak Barbara Nieźdzwiedzka, chrześcijanie, Istota, Marsz Wyzwolenia Zwierząt, Weganie

Marsz wyzwolenia zwierząt 2021. Czy może być przyczynkiem do wyzwalania się chrześcijan z myślenia: „wszystko o nas”? Bodaj pierwszym raz

Czytaj dalej

Joanna Hańderek Kultura wegańska

Wegańskie Siostrzeństwo

6 września 20219 września 2021 Janusz Bończak Istota, Joanna Hańderek, Manifest Wegański, Marsz Wyzwolenia Zwierząt, Weganie, weganki

Weganizm dostrzega wyjątkowość czujących istot i oparty jest na poczuciu siostrzeństwa i braterstwa z nimi. Co to oznacza? Zacznijmy od

Czytaj dalej

Aktualności Ekologia

VI Forum Green Smart City – Zaszczepmy Zielony Ład i URatujmy klimat!

6 września 20216 września 2021 Janusz Bończak Green Smart City

Już 28 i 29 października 2021 r. odbędzie się VI edycja Forum Green Smart City. Organizatorami wydarzenia są: Uniwersytet

Czytaj dalej

Kultura wegańska Marcin Urbaniak

Wystąpienie prof. Marcina Urbaniaka – Marsz Wyzwolenia Zwierząt 2021 r.

5 września 20219 września 2021 Janusz Bończak Istota, Manifest Wegański, Marsz Wyzwolenia Zwierząt, Weganie, weganki

Jako badacz zwierzęcych umysłów i procesów poznawczych jestem przekonany, że dysponujemy obecnie rzetelnie ugruntowaną wiedzą na temat doznaniowości i emocji

Czytaj dalej

Joanna Hańderek Kultura wegańska

4 IX 2021 Marsz Wyzwolenia Zwierząt.

5 września 20219 września 2021 Janusz Bończak Istota, Joanna Hańderek, Manifest Wegański, Marsz Wyzwolenia Zwierząt, Weganie, weganki

Czasami robi się smutno, zwłaszcza, gdy przejdzie się przez sklep spożywczy pełen wędlin, jajek, serów. Czasami robi się beznadziejnie, zwłaszcza

Czytaj dalej

Marcin Urbaniak Recenzje Teksty MW

Recenzja książki Joanny Hańderek pt. „Filozofia wegańska”

3 września 20215 października 2021 Janusz Bończak

Ponad trzy dekady temu Carol J. Adams opublikowała, przełomową dla ruchów feministycznych oraz prozwierzęcych, książkę „The Sexual Politics of Meat.

Czytaj dalej

Bez kategorii

Rajd rowerowy

2 września 2021 Janusz Bończak

Miłośników jazdy na rowerze zapraszamy na rajd do Białego Kościoła.

Czytaj dalej

Bez kategorii

4. Festiwal Nietoperzy

1 września 2021 Janusz Bończak

Czytaj dalej

Bez kategorii Wywiad

Green REV Institute

31 sierpnia 20216 września 2021 Janusz Bończak

Redakcja Istoty zwróciła się z prośbą o przedstawienie i przybliżenie istoty działania Green REV Institute założonego przez doktorkę Sylwię Spurek

Czytaj dalej

Aktualności

Plant Based Treaty

31 sierpnia 2021 Janusz Bończak

Rozpoczęła się globalna kampania na rzecz walki ze zmianami klimatu poprzez zmianę światowego systemu produkcji żywności. Akcja odbędzie się w

Czytaj dalej

Aktualności

EkoPiknik na Wielkowiejskim Targu

31 sierpnia 2021 Janusz Bończak

Serdecznie zapraszamy mieszkańców na rodzinny Piknik ekologiczny, który odbędzie się w sobotę targową (Wielkowiejski Targ) 11 września w godz. 9.00-14.00

Czytaj dalej

Kultura wegańska

Weganizm jest filozofią i stylem życia, wynikającym ze zrozumienia integralności naszego istnienia w całym wszechświecie?

30 sierpnia 202130 sierpnia 2021 Janusz Bończak

Pierwszy punkt myśli Wegańskiego Manifestu. Uproszczę. Weganizm jest filozofią jedności. Weganizm to odkrywanie, że między mną a Zwierzęciem, między mną

Czytaj dalej

Dworek

Kundel Bury i kocury w Dworku

30 sierpnia 202130 sierpnia 2021 Janusz Bończak Dworek Białoprądnicki, Istota, Kundel bury

W centrum Kultury „Dworek Białoprądnicki” w Krakowie odbyła się 29 sierpnia br,. Impreza charytatywno-adopcyjna „Kundel bury i kocury w Dworku”.

Czytaj dalej

Bez kategorii

Wszystko po Krakosku!

30 sierpnia 202130 sierpnia 2021 Janusz Bończak

Gdyby ktoś zadał pytanie – Gdzie wczoraj było najpiękniej w Małopolsce? Chyba, nikt nie miałby wątpliwości co do odpowiedzi. Oczywiście

Czytaj dalej

Aktualności

Zaproszenie

27 sierpnia 202127 sierpnia 2021 Janusz Bończak

Redakcja Istoty, Zespół Manifestu Wegańskiego, Kultura Wykluczenia? Opowiedzzwierze…, My wszyscy będziemy w Warszawie na Marszu dla Zwierząt. Bądźcie i Wy

Czytaj dalej

Janusz Bończak Smart Villages

Potrzebny Targ

24 sierpnia 20216 grudnia 2023 Janusz Bończak

Kupując lokalnie produkty, wspieramy rodzime społeczności, a dzięki temu także samych siebie. Pomagamy bowiem regionowi w rozwoju, który później przekłada

Czytaj dalej

Aktualności

Dzień 6. — 20.08. Niewolnicy konsumpcji

21 sierpnia 2021 Janusz Bończak Green Film Festival

Fast fashion była jednym z tematów szóstego dnia BNP Paribas Green Film Festival. Drugim, równie ważnym, tematem, był transport. O

Czytaj dalej

Na stronie Istota.info wierzymy, że słowo ma moc budowania mostów. nie murów.
Tworzymy przestrzeń opartą na empatii, szacunku i odpowiedzialności wobec wszystkich istot ludzkich i pozaludzkich.

Każdy tekst, każde słowo publikowane na tej stronie powstaje z intencją promowania:
💚 solidarności międzygatunkowej i międzyludzkiej 💚 świadomości ekologicznej i społecznej 💚 kultury niekrzywdzenia i współodczuwania.

Istota.info jesteśmy przestrzenią wspólnej odpowiedzialności i współtworzenia dobrych relacji i mądrych wyborów.

At Istota.info, we believe that words have the power to build bridges, not walls.
We create a space rooted in empathy, respect, and responsibility toward all beings human and non-human alike.

Every article, every word published on this site is written with the intention of promoting:
💚 interspecies and human solidarity
💚 ecological and social awareness
💚 a culture of non-harm and shared feeling.

Istota.info is a space of shared responsibility, a place for co-creating good relationships and wise choices.

Weganizm to sposób życia, który szanuje wszystkie czujące istoty i pokazuje, że wszystko jest ze sobą połączone.
Każda istota, która czuje, zasługuje na troskę i ochronę – niezależnie od gatunku.
Weganizm pomaga ograniczyć cierpienie zwierząt i szkody dla planety. To wybór dla lepszej przyszłości.
Nie chcemy używać zwierząt jako rzeczy, jedzenia ani produktów. One nie są naszym narzędziem.
Ważne są dla nas dobro, sprawiedliwość, empatia i świadomość wpływu naszych wyborów.
Wierzymy w współczucie, solidarność i siostrzeństwo z innymi czującymi istotami – ludźmi i zwierzętami.
Znamy trudności, ale wierzymy, że zmiana jest możliwa – krok po kroku.
Nie zgadzamy się na manipulacje, które odbierają zwierzętom ich godność i prawa.
Każdy może próbować żyć bardziej wegańsko – na swój sposób, w swoim tempie. Każdy krok się liczy.
Nie jesteśmy ruchem politycznym, ale chcemy łączyć ludzi ponad podziałami.
Zachęcamy duchowość i religie do spojrzenia na zwierzęta z miłością i troską.
Ufamy nauce, ale nie takiej, która krzywdzi istoty żywe lub niszczy środowisko.
Weganizm to i rozum, i serce. Chcemy rozmawiać, współpracować i budować świat oparty na wartościach.

VEGAN MANIFESTO 2025
Veganism is a way of life that respects all sentient beings and shows that everything is interconnected.
Every being that feels deserves care and protection – regardless of species.
Veganism helps to reduce the suffering of animals and the harm done to the planet. It is a choice for a better future.
We do not want to use animals as things, food, or products. They are not our tools.
What matters to us are goodness, justice, empathy, and awareness of the impact of our choices.
We believe in compassion, solidarity, and sisterhood with other sentient beings – both human and non-human.
We recognize the difficulties, but we believe that change is possible – step by step.
We do not accept manipulations that strip animals of their dignity and rights.
Everyone can try to live more vegan – in their own way, at their own pace. Every step matters.
We are not a political movement, but we want to bring people together beyond divisions.
We encourage spirituality and religions to look at animals with love and care.
We trust science, but not the kind that harms living beings or destroys the environment.
Veganism is both reason and heart. We want to talk, cooperate, and build a world based on values.

„Urząd rzeczniczy to istotny krok w kierunku prawnego uznania podmiotowości zwierząt. Dziś zwierzęta, które z jednej strony nie są rzeczami (jak stanowi wprost art. 1 ust. 1 Ustawy o ochronie zwierząt), a z drugiej nie mają podmiotowości prawnej, pozostają w zawieszeniu, jeśli chodzi o ich status prawny”.
mec. Karolina Kuszlewicz

„Rzecznik praw zwierząt czy też ogólnopolski inspektorat praw zwierząt musiałby być instytucją niezależną od Inspekcji Weterynaryjnej, od parlamentu czy rządu. Generalnie od wszelkich instytucji, które patrzą na zwierzęta nie z punktu etyczno-moralnego, tylko jako produkt, rzecz, którą się np. handluje
w celach konsumpcyjnych”.
Prezes TOZ RP Wojciech Muża

Oczywiście ta osoba powinna być weganinem, bo to zmienia perspektywę i podejście do zwierząt jako właśnie do produktów. Myślę, że byłoby rażącą sprzecznością, gdyby rzecznik ochrony zwierząt je konsumował”.
Szef Fundacji Viva Akcja dla Zwierząt Cezary Wyszyński

💚💚💚

Anna Spurek, Dyrektorka Generalna Green REV Institute: – Przeprojektowanie systemu żywności to zadanie na teraz. Sektor hodowlany to motor nierówności i braku bezpieczeństwa żywnościowego i żywności. Półki pełne mięsa i nabiału warto zestawić z głodem i ubóstwem. Dania już wprowadza polityki dla przebudowy systemu do systemu roślinnego, pytanie co z Polską Panie Ministrze Siekierski, Premierze Tusku, Ministro Leszczyno, Ministro Hennig- Kloska?

💚💚💚

Anna Spurek,
COO Green REV Institute:
– Aktywizm systemowy dla zmiany i naprawy systemu żywności to dzisiaj must w działaniach klimatycznych. Czas, żeby młode osoby mówiły sprawdzam rządzącym, pukały do drzwi gabinetów w Brukseli i skutecznie wykorzystywały narzędzia partycypacji dla transformacji systemu żywności. Tematyka systemu żywności i rolnictwa jest bardzo szeroka, w ramach Youth Climate Lab koncentrujemy się na deforestacji, której przyczyną jest rolnictwo zwierzęce, prawie do dostępu do wegańskich posiłków oraz problemie marnowania żywności.

💚💚💚

Morgan Janowicz,
Koordynatorka ds. Partnerstwa REV:
– Roślinne szkoły to nie tylko projekt REV ale to nasza misja i element strategii naprawy systemu żywności. Jako reprezentantka Gen Z wiem, że odpowiedzialność za naprawę systemu żywności to odpowiedzialność instytucji, przemysłu, rządów, samorządów, szkół… i mocna, silna edukacja klimatyczna.

💚💚💚

Julia Sawka – Kluczowe jest także zrozumienie potęgi naszych wyborów jako siły zmiany. Nie marnuj – kupuj odpowiedzialnie to manifest troski o naszą planetę i przyszłe pokolenia. Wspólnie budujemy społeczeństwo świadome, gotowe podejmować decyzje, mające na uwadze ekologię, etykę i zrównoważony rozwój. W ramach Youth Climate Lab skupiamy się na kampaniach społecznych, które inspirują do pozytywnych zmian.

Zmiany klimatyczne zachodzą zbyt szybko. fakty, źródła i dowody z całego świata
Temperatura rośnie szybciej,
niż przewidywano
Co się dzieje: Średnia globalna temperatura wzrosła już o ponad 1,2°C względem epoki przedprzemysłowej.
Gdzie to widać:
Europa: w 2023 i 2024 roku Europa notowała rekordowe fale upałów (np. Grecja, Hiszpania, Włochy).
Kanada i USA: rekordowe temperatury połączone z suszami i pożarami (np. Kolumbia Brytyjska, Kalifornia).
Indie, Pakistan: fale upałów przekraczające 50°C i powodujące dziesiątki tysięcy zgonów w ostatnich latach.
Źródła:
NASA GISTEMP – data.giss.nasa.gov/gistemp
NOAA – ncei.noaa.govCO₂ i gazy cieplarniane
w atmosferze rosną błyskawicznie
Co się dzieje: Stężenie CO₂ przekroczyło 420 ppm – najwyżej od co najmniej 3 mln lat. Zmiana tempa: 100 razy szybciej niż w naturalnych cyklach klimatycznych.
Gdzie to widać:
Miasta: duże emisje w obszarach metropolitalnych (np. Szanghaj, Delhi, Nowy Jork, Warszawa).
Regiony przemysłowe: emisje metanu z kopalń (Chiny, Australia) i rolnictwa przemysłowego (Brazylia, USA).
Źródła:
NOAA – gml.noaa.gov/ccgg/trends
Keeling Curve – keelingcurve.ucsd.eduLód znika – oceany rosną
Co się dzieje: Lód morski Arktyki kurczy się o ponad 13% na dekadę. Lodowce w Himalajach, Andach i Alpach znikają. Topnienie Grenlandii i Antarktydy podnosi poziom oceanów.
Gdzie to widać:
Arktyka: Przejście Północno-Zachodnie zaczyna być żeglowne latem.
Antarktyda Zachodnia: niestabilność lodowca Thwaites zagraża gwałtownemu podniesieniu poziomu mórz.
Alpy, Tatry, Karpaty: lokalne lodowce i jęzory śnieżne cofają się lub zniknęły całkowicie.
Źródła:
NSIDC – nsidc.org
ESA Climate – climate.esa.intEkstremalne zjawiska pogodowe
Co się dzieje: Zmiany klimatyczne zwiększają intensywność i częstotliwość ekstremalnych zjawisk: susze, powodzie, burze, huragany, pożary.
Gdzie to widać:
Australia: megapożary 2019–2020 spaliły ponad 10 mln ha i zabiły setki milionów zwierząt.
Niemcy: katastrofalne powodzie w dolinie Ahr (2021).
Afryka Wschodnia: długotrwała susza, głód, migracje.
Polska: wzrost liczby gwałtownych burz, lokalne podtopienia i tzw. „komórki burzowe” coraz silniejsze.
Źródła:
WMO – public.wmo.int
EM-DAT – emdat.beUtrata siedlisk i migracje gatunków
Co się dzieje: Gatunki przenoszą się w stronę biegunów i wyższych wysokości. Ekosystemy się rozpadają, łąki alpejskie i rafy koralowe wymierają.
Gdzie to widać:
Wielka Rafa Koralowa (Australia): ponad 90% koralowców doświadczyło wybielania termicznego.
Amazonia i Kongo: lasy przestają pochłaniać węgiel – zaczynają go emitować.
Polska: nowe gatunki owadów i ptaków, przesunięcia pór kwitnienia i migracji.
Źródła:
IPBES – ipbes.net/global-assessment
WWF – livingplanet.panda.orgPrzekraczane są punkty krytyczne
Co się dzieje: System klimatyczny wchodzi w fazy niestabilności, z których nie da się już wycofać (np. topnienie wiecznej zmarzliny, zanik lasów tropikalnych, osłabienie prądów oceanicznych).
Gdzie to widać:
Syberia i Alaska: topniejąca zmarzlina emituje metan – potężny gaz cieplarniany.
Amazonia: części regionu przeszły w tryb „netto emiter” CO₂.
Atlantyk: prądy oceaniczne AMOC (m.in. Golfstrom) słabną – grozi to Europie ogromnym zaburzeniem klimatu.
Źródła:
Nature (Lenton et al., 2019) – nature.com/articles/d41586-019-03595-0
PIK – pik-potsdam.deNauka jest zgodna – klimat zmienia się
z winy człowieka
Co się dzieje: Praktycznie cała nauka potwierdza, że zmiany są szybkie, głębokie i napędzane głównie przez spalanie paliw kopalnych, wylesianie i przemysł.
Gdzie to widać:
We wszystkich raportach IPCC od 1990 roku, a zwłaszcza w AR6 (2023), potwierdzono:
„Nie ma żadnych wątpliwości, że działalność człowieka doprowadziła do ocieplenia atmosfery, oceanów i lądów”.
W recenzowanych badaniach ponad 99% publikacji naukowych mówi to samo.
Źródła:
IPCC – ipcc.ch/report/ar6/syr
Cook et al. – iopscience.iop.org/article/10.1088/1748-9326/8/2/024024Podsumowanie: To nie przyszłość. To teraźniejszość.
Zmiany klimatyczne nie dzieją się gdzieś daleko. Ich skutki są widoczne w Polsce, w Europie, w Twoim ogrodzie, na Twoim targu, w Twoim kalendarzu rolniczym i w planie miasta. To już nie jest temat wyłącznie naukowy – to temat życia i śmierci, przyszłości i teraźniejszości, wspólnoty i odpowiedzialności.
Oprac. jb

💚💚💚

Musimy przewartościować nasze podejście do zwierząt i otaczającej nas przyrody i zrozumieć, że stanowimy obecnie największe zagrożenie dla tej planety i jej zwierzęcych mieszkańców. I powinniśmy zrobić to nie ze strachu o własne zdrowie lub życie, przyszłość swoich bliskich czy gatunku ludzkiego – powinniśmy to zrobić z poczucia przyzwoitości i szacunku. Nie da się uczciwie walczyć o prawa i ich egzekwowanie w kwestii sprawiedliwości społecznej i jednocześnie tolerować czy czynnie uczestniczyć w gigantycznej opresji wobec dziesiątek miliardów zwierząt pozaludzkich.
Monika Kohut – weganka, abolicjonistka zwierzęca, aktywistka, feministka. Działa aktywnie na rzecz równości wszystkich istot żyjących.

💚💚💚

Na dziś wiemy jedno, że nie ma nakazu jedzenia mięsa w Kościele, ani nie ma zakazu jego jedzenia. A miejscem, gdzie podejmujemy takie decyzje jest nasze sumienie. I wrażliwość tego sumienia mówi nam, którą opcję należy/można wybrać z licznych propozycji diet. Każdy ma prawo do swoich wyborów. Nie narzucamy go instytucjonalnie.
Od zawsze w Kościele są praktykowane posty. A klasyczny post chrześcijański to po prostu niejedzenie mięsa i w naszej tradycji chrześcijańskiej od zawsze nie jemy mięsa np. w piątki.
To pokazuje, że od wieków w naszej refleksji był, jak można powiedzieć, wyrzut sumienia, że jednak jemy zwierzęta.
O. Stanisław Jaromi OFMConv.
Wywiad pt. „Nowe przymierze z przyrodą?”

💚💚💚

„Zwróćmy również uwagę na etyczny aspekt dokarmiania. Niewiele osób jest świadomych, że pożywienie zostaje wyrzucane jako przynęta w bezpośrednim otoczeniu stanowisk strzeleckich, tak zwanych ambonek.
Głodne zwierzęta same pojawiają się na linii strzału, co czyni z aktu polowania egzekucję. Zabijanie zwierząt w pobliżu ambon ukazuje rzeczywisty obraz myśliwych i ich tak zwaną miłość do przyrody.
„Etyczne potępienie myślistwa”
Dariusz Dąbek – dr nauk humanistycznych, filozof, logik, trener mediacji,
negocjator.
💚💚💚

„Nurt ekofeminizmu, obszernie zajmujący się problemem męskiej dominacji zarówno w stosunku do kobiet, jak i środowiska naturalnego, zwrócił uwagę na patriarchalne korzenie elementów kultury myśliwskiej. Myślistwo rekreacyjne, które często prezentowane jest przez samych uczestników jako sport lub równa walka, to w istocie forma jednostronnej agresji, gwałt na przeciwniku, który nie wyraził zgody na udział w zmaganiach. W tej morderczej odsłonie biofilii myśliwy – stalker („romantyczny gwałciciel”) jest przekonany, iż jego ofiara sama sprowokowała go do ataku i ponosi winę zaswój los. Zgrzeszyła pięknem, a więc musi ponieść zasłużoną karę”.
„Etyczne potępienie myślistwa”
Dariusz Jedzok – absolwent Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Śląskiego.
💚💚💚

„Dla społeczności myśliwych całe to zło jest legitymizowane przez moralność łowiecką, która jest złą moralnością, tak jak moralność grupy przestępczej czy moralność kanibali. Społeczne hominidy jako ssaki świadome sprawstwa swojego i innych są skazane na moralność – żadna ludzka grupa nie może się utrzymać przez współdziałanie członków bez przestrzegania wzajemności i wspólnej wartości czy celu”.
„Etyczne potępienie myślistwa”
Andrzej Elżanowski – prof. dr hab. w zakresie nauk biologicznych.
💚💚💚

„Zabijanie zwierząt towarzyszyło ludzkości w toku filogenezy. Człowiek zabijał, żeby przeżyć, szczególnie w okresie lodowcowym, kiedy trudno było o pokarm roślinny. Zabijał także, czyniąc ofiary, jednakże nie było to
zabijanie dla przyjemności. Co więcej, szanse zwierzęcia i człowieka w walce były bardziej wyrównane. Już we wczesnym średniowieczu na terenie Europy myślistwo stało się mało ważnym aspektem gospodarki, a w czasach współczesnych – wyspecjalizowanych hodowli – jest wręcz zbędne.
Jednak istnieje, i to dla zupełnie innych celów”.
„Etyczne potępienie myślistwa”
Honorata Korpikiewicz – prof. dr hab. w dyscyplinie: filozofia.
💚💚💚

„Przyjąć można więc, że prawidłowe jest potoczne znaczenie słowa „myślistwo”, oznaczające pozbawienie zwierząt życia w wyniku polowań. Myślistwo rekreacyjne to natomiast myślistwo, w którym głównym – a często wręcz jedynym – celem jest patologicznie rozumiana „rekreacja” – pozbawianie zwierząt życia nie w związku z jakąś formą zagrożenia, nawet nie dla mięsa, ale przede wszystkim dla satysfakcji myśliwego. Zabijanie zwierzątjako forma relaksu, przyjemności”.
„Etyczne potępienie myślistwa”
Tomasz Cyrol – adwokat, dr nauk prawnych.
💚💚💚

„Odwołajmy się najpierw do zasady: „Nie zabijaj” ze starotestamentowego Dekalogu, która w wersji oryginalnej zakazuje mordowania – czyli zabierania życia niewinnym – tym, którzy nic złego nam nie uczynili, tym, którzy nie mają winy w sobie i są zbyt słabi, aby bronić samych siebie.
Mój adwersarz mógłby w tym wypadku powiedzieć, że zakaz ten dotyczy wyłącznie relacji międzyludzkich. Należy zadać pytanie – dlaczego na obecnym, wysokim poziomie wiedzy neurobiologicznej i rozwiniętej świadomości moralnej musimy tak wąsko interpretować tę zasadę? Dlaczego
kategorią „niewinnych” powinniśmy nadal obejmować wyłącznie przedstawicieli gatunku Homo sapiens i nikogo więcej? Z etycznego punktu widzenia, kategoria „niewinnych” jest zakresowo szersza i wykracza poza przynależność do jednego gatunku”.
„Etyczne potępienie myślistwa” –
dr hab. Dorota Probucka, prof. UP.
💚💚💚

„Ludzie nie dostrzegają lub nie chcą dostrzegać cierpienia zwierząt hodowlanych. Nie widzą, co się dzieje ze zwierzętami hodowanymi na mięso. Jak wygląda produkcja mleka. Ja staram się im to uświadomić”.
red. TOK FM, Ewa Podolska
💚💚💚
„Termin „zwierzęta” powinien zostać porzucony w rozważaniach etycznych. Jako kategoria systematyki biologicznej jest zbyt szeroki, żeby można było go sensownie używać w kontekście etyki. Jest mi z tym określeniem coraz bardziej niewygodnie i gorączkowo zaczynam szukać sposobu, żeby go nie stosować w podobnych rozważaniach.
Dariusz Gzyra
💚💚💚
„Strzelanie dla przyjemności do zwierząt jest patologią, to powiedzmy sobie wprost. Rozumiem łowiectwo, gdy istnieją istotne pilne powody, ale tym powinni zająć się fachowcy, a nie osoby, które idą do lasu jak na zawody sportowe czy do parku rozrywki z wypasionym sprzętem do zabijania”.
O. Stanisław Jaromi OFM CONV.
💚💚💚