Joanna Hańderek - Magazyn ISTOTA.info

Pole, które czuje i nas przenika

10 listopada 202521 listopada 2025 Janusz Bończak #wspólnota, czas jako odpowiedź pola, Dariusz Gzyra, David R. Hawkins, duchowość naukowa, empatia, etyka współodczuwania, fenomenologia, filozofia świadomości, informacja jako relacja, informacja pierwotna, inteligencja wszechświata, Istota.info, James Lovelock, język komunikacji, Joanna Hańderek, kosmologia kwantowa, modlitwa kwantowa, pole sentientne, relacyjność, rezonans, Roger Hill, Roger Penrose, rozwój języka, splątanie kwantowe, Stephen Hawking, świadomość wszechświata, świadomość zbiorowa, teoria ZRPI+I, Ziemia jako organizm

Czy świat czuje że istnieje? Felieton o polu sentientnym, przestrzeni w której informacja, świadomość i życie tworzą jedną sieć odczuwania. O języku który nie tylko mówi, ale słyszy.

Czytaj dalej

Joanna Hańderek

Tydzień Przeciwdziałania Przemocy Rówieśniczej

1 października 2025 Janusz Bończak #edukacja, #odpowiedzialność, #wspólnota, agresja, dzieci, etyka codzienności, Joanna Hańderek, media społecznościowe, młodzież, mowa nienawiści, obywatelskość, Polska dwóch plemion, Przemoc, przemoc rówieśnicza, relacje społeczne, społeczeństwo, szkoła, tydzień przeciwdziałania przemocy rówieśniczej, wychowanie

Joanna Hańderek o Tygodniu Przeciwdziałania Przemocy Rówieśniczej. Dlaczego powinniśmy zacząć od siebie i jak budować wspólnotę wolną od nienawiści.

Czytaj dalej

Joanna Hańderek

Gdzie jest lewica kiedy naprawdę jej potrzeba?

30 września 20252 października 2025 Janusz Bończak #Lewica, #równość, #wspólnota, ekologia, inkluzja społeczna, Joanna Hańderek, kraków, mieszkalnictwo, Ochrona Środowiska, polityka lokalna, polityka społeczna, prawa lokatorów, prawa zwierząt, przemoc domowa, samorząd, uchwała antyhałasowa

Gdzie jest lewica, kiedy naprawdę jej potrzeba? – Tutaj. W codziennej pracy, w samorządzie, w działaniach na rzecz mieszkalnictwa, walki z przemocą, ciszy nocnej, ochrony przyrody i praw zwierząt. Prof. Joanna Hańderek odpowiada na pytanie Janusza Bończaka, pokazując, że lewicowe wartości to nie hasła, lecz konkretne decyzje i rzetelna praca u podstaw.

Czytaj dalej

Joanna Hańderek

Światowy Dzień Ostryg

5 sierpnia 202519 sierpnia 2025 Janusz Bończak biosfera, dzień ostrygi, etyka jedzenia, fitoplankton, hodowle morskie, Joanna Hańderek, kultura konsumpcji, moralność jedzenia, ocean, ostrygi, owoce morza, status społeczny, świadomość ekologiczna, VI wymieranie, Weganizm

Ostryga na lodzie, cytryna, białe wino, kulinarna scena pełna pozorów. Czy naprawdę wiemy, co jemy? I ile świat kosztuje ta chwila ekskluzywności?

Czytaj dalej

Joanna Hańderek

Siła, dobroć, moc

29 lipca 2025 Janusz Bończak antropocen, bestiarium, Cai Guo-Qiang, duchowe znaczenie zwierząt, dzień tygrysa, dzikie zwierzęta, egocentryzm ludzkości, Joanna Hańderek, kolonializm a przyroda, kryzys klimatyczny, mitologia a zwierzęta, ochrona przyrody, odpowiedzialność człowieka, symbolika tygrysa, sztuka i ekologia, sztuka współczesna, tygrys, wymieranie gatunków

Tygrys miał chronić świat. Dziś sam potrzebuje ochrony.
Z kultur Azji i mitów rdzennych ludów wyłania się obraz tygrysa jako strażnika równowagi. Europa uczyniła z niego bestię. A człowiek – niemal go unicestwił. Poruszający esej prof. Joanny Hańderek to nie tylko opowieść o zwierzęciu, lecz oskarżenie całej cywilizacji.

Czytaj dalej

Joanna Hańderek

Dzień Rekina

14 lipca 202513 lipca 2025 Janusz Bończak aktywizm, Bioróżnorodność, Cristina Zenato, dzień świadomości rekinów, ekologia, empatia wobec zwierząt, etyka środowiskowa, etyka zwierząt, Joanna Hańderek, mit rekina ludojada, ocean, Ocean Ramsey, ochrona przyrody, prawa zwierząt, rekiny, rekiny zagrożone, ryby, WWF, zupa z płetw rekina

Prof. Joanna Hańderek porusza temat, o którym rzadko się mówi: rekiny nie są ludojadami, lecz ofiarami ludzkiej obojętności i przemocy. W Dzień Świadomości Rekinów warto przeczytać ten mocny tekst i zastanowić się, dlaczego tak trudno usłyszeć głos ryb.

Czytaj dalej

Janusz Bończak Komentarze Mądre Miasto

Lustro, które nie widzi

15 czerwca 20257 sierpnia 2025 Janusz Bończak AI a równość, AI i człowiek, AI w kulturze, człowiek w świecie algorytmów, Dworek Białoprądnicki, filozofia technologii, Horyzonty Równości, Istota.info, Joanna Hańderek, Michał Ostrowicki, przyszłość relacji, refleksje o AI, relacja z AI, rozmowa o AI, Sidey Myoo, sztuczna inteligencja

Czy pytania, które zadajemy sztucznej inteligencji, mówią więcej o nas niż o niej? Felieton po spotkaniu „Horyzonty Równości” w Dworku Białoprądnickim – o rozmowie, która nie bała się pytać, i relacjach, które AI dopiero uczy się rozumieć.

Czytaj dalej

Aktualności Joanna Hańderek Kawiarenka

Konwencja Rady Europy w sprawie zapobiegania i zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej

30 stycznia 202430 stycznia 2024 Janusz Bończak Istota, Joanna Hańderek, Konwencja stambulska

Konwencja Rady Europy w sprawie zapobiegania i zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (konwencja stambulska) to nic innego jak

Czytaj dalej

Joanna Hańderek

Marsz Wyzwolenia Zwierząt 2022 r.

5 września 2022 Janusz Bończak Filozofia wegańska, Joanna Hańderek, Manifest Wegański, Marsz Wyzwolenia Zwierząt

Jesteśmy tu dzisiaj dla Zwierząt. Zwierząt ludzkich i pozaludzkich. Jesteśmy tu dzisiaj, żeby przełamać tę budowaną od tysięcy lat barierę

Czytaj dalej

Recenzje

Obudzić w sobie wegańskie dziecko

13 czerwca 202213 czerwca 2022 Janusz Bończak Filozofia wegańska, Istota, Joanna Hańderek, Magdalena Środa, Weganie

Jak pisze Joanna Hańderek i wiedzą o tym mądrzy, choć nie wszyscy, ludzie: weganizm jest nie (tylko) dietą, nie tylko

Czytaj dalej

Joanna Hańderek

Pełna miska

6 stycznia 20224 lutego 2022 Janusz Bończak Istota, Istota.info, Joanna Hańderek, kraków, Petardy, Sylwester

Miseczka jedzenia nietknięta od sześciu dni. Jest szósty stycznia a nad ranem jeszcze jakiś miły człowiek postanowił wracając do domu

Czytaj dalej

Joanna Hańderek

Życzenia noworoczne!

29 grudnia 20214 lutego 2022 Janusz Bończak Istota.info, Joanna Hańderek, Weganie, wegetarianie, Życzenia Noworoczne

Nowy rok, nowe możliwości, sto jeden postanowień noworocznych, sto jeden życzeń. Oczywiście na bogato i bez umiaru, tak jak szaleństwo

Czytaj dalej

Joanna Hańderek

Prawa człowieka

10 grudnia 202110 grudnia 2021 Janusz Bończak Joanna Hańderek, ONZ, Prawa Człowieka

10 grudnia 1948 Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło Powszechną Deklarację Praw człowieka, która wyraźnie określiła równość wszystkich ludzi niezależnie do ich

Czytaj dalej

Joanna Hańderek

Wybierz już dzisiaj

27 września 202127 września 2021 Janusz Bończak Istota, Joanna Hańderek, Młodzieżowy Strajk Klimatyczny, MSK

Za każdym razem kiedy widzę jak młodzież wychodzi protestować w obronie klimatu czuję się dziwnie. Kultura Europejska stopniowo, krok po

Czytaj dalej

Joanna Hańderek Kultura wegańska

Wegańskie Siostrzeństwo

6 września 20219 września 2021 Janusz Bończak Istota, Joanna Hańderek, Manifest Wegański, Marsz Wyzwolenia Zwierząt, Weganie, weganki

Weganizm dostrzega wyjątkowość czujących istot i oparty jest na poczuciu siostrzeństwa i braterstwa z nimi. Co to oznacza? Zacznijmy od

Czytaj dalej

Joanna Hańderek Kultura wegańska

4 IX 2021 Marsz Wyzwolenia Zwierząt.

5 września 20219 września 2021 Janusz Bończak Istota, Joanna Hańderek, Manifest Wegański, Marsz Wyzwolenia Zwierząt, Weganie, weganki

Czasami robi się smutno, zwłaszcza, gdy przejdzie się przez sklep spożywczy pełen wędlin, jajek, serów. Czasami robi się beznadziejnie, zwłaszcza

Czytaj dalej

Joanna Hańderek

Wakacje, wakacje!

19 lipca 202119 lipca 2021 Janusz Bończak Istota, Joanna Hańderek, Katastrofa klimatyczna, Last minute, Wakacje, Zmiany klimatu

Lipiec. Upał. Słońce. Więc pojechali. Wakacji czar. Zdjęcia sypią się w mediach społecznościowych, uśmiechy, na plaży, na tle gór. Luz.

Czytaj dalej

Joanna Hańderek Teksty MW

Kultura wegańska

4 lipca 20215 października 2021 Janusz Bończak Istota, Joanna Hańderek, Kultura wegańska, Weganie, Weganin, weganka

Wczoraj minęła nas wielka okazja. Dyrektywa Unijna z 2019 roku miała zostać wdrożona przez państwa unijne. Tylko, że polscy politycy

Czytaj dalej

Joanna Hańderek

Sentient czy nie sentient?

30 maja 202114 czerwca 2021 Janusz Bończak Istota, Joanna Hańderek, Sentienci

Sentient czy nie sentient? Sentient tu, sentient tam, wszędzie wokół sentient sobie siedzi, chodzi, żyje swoim własnym, małym życiem. Kim

Czytaj dalej

Joanna Hańderek

Dzień Ziemi – dzień alarmu!

22 kwietnia 202122 kwietnia 2021 Janusz Bończak Joanna Hańderek, Światowy Dzień Ziemi

Dzień Ziemi. W 1962 roku Rachel Carson wydała „Milczącą wiosnę”, gdzie oskarża między innymi przemysł chemiczny o zatruwanie ziemi. Po

Czytaj dalej

Joanna Hańderek

Norma

15 marca 202115 marca 2021 Janusz Bończak Joanna Hańderek, nienormatywni, Wykluczenie

W Sèvres w Międzynarodowym Biurze Miar i Wag przechowywany jest wzorzec metra. Rozwiązując testy na inteligencję możemy odmierzyć nasze IQ. Wagi,

Czytaj dalej

CPK Joanna Hańderek Kawiarenka

Dzień Kobiet!

8 marca 202116 marca 2021 Janusz Bończak Centrum Praw Kobiet, Dzień Kobiet, Joanna Hańderek

8 marca dzień kobiet. Już ruszyły kampanie reklamujące prezenty jakie będzie można podarować paniom. Oczywiście perfumy, obowiązkowo, kremiki, balsamy, sukienki,

Czytaj dalej

Joanna Hańderek

Płeć przemocy

18 stycznia 202118 stycznia 2021 Janusz Bończak Istota, Joanna Hańderek, Przemoc, weganka

Czy przemoc ma płeć? Oczywiście, że nie. Oczywiście, że zarówno kobieta jak i mężczyzna mogą być przemocowi, agresywni, czy stosować

Czytaj dalej

Joanna Hańderek

W Nowy Rok 2021!

30 grudnia 202031 grudnia 2020 Janusz Bończak 2020, 2021, Joanna Hańderek, Życzenia Noworoczne

Nowy rok. Życzenia noworoczne. Postanowienia noworoczne. Wszyscy bardzo podekscytowani. Myślenie magiczne. Tak jakby miało się coś zmienić. Odliczanie minut a

Czytaj dalej

Joanna Hańderek

Dzwonią dzwoneczki!

20 grudnia 202021 grudnia 2020 Janusz Bończak Joanna Hańderek, Święta, Weganie, Zabijanie

Dzwonią dzwoneczki, jadą reklamowe foldery, firmy wysyłkowe już, już nas zalały cud ofertami. Na święta każda sprzedaż jest święta, a

Czytaj dalej

Joanna Hańderek Kawiarenka Komentarze

Siostra kura

28 listopada 202020 grudnia 2020 Janusz Bończak Joanna Hańderek, Prawa Kobiet, prawa zwierząt, Sentienci

Prawa kobiet kształtowały się przez cały XX wiek, od praw wyborczych, przez prawa do pracy, równych płac, podmiotowego traktowania, bezpieczeństwa,

Czytaj dalej

Joanna Hańderek Komentarze

Zabite Święta

22 listopada 202019 czerwca 2025 Janusz Bończak Istota, Janusz Bończak, Joanna Hańderek, ofiar, świata, Weganie, weganki

Pandemia w toku, szpitale przepełnione, śmiertelność wzrasta. Lekarzom nikt jednak nie bije już brawa. Nikt nie zachwyca się już ich

Czytaj dalej

Joanna Hańderek Komentarze

Międzynarodowy Dzień Tolerancji

16 listopada 202020 grudnia 2020 Janusz Bończak Istota, Joanna Hańderek, Międzynarodowy Dzień Tolerancji, Tolerancja

Tolerancja to dziwne słowo. Oznacza zarówno akceptację, jak i pogodzenie się z faktem, że dookoła nas istnieje różnorodność, z którą

Czytaj dalej

Joanna Hańderek Komentarze

Pluszakowa miłość?

31 października 202024 listopada 2020 Janusz Bończak Istota, Joanna Hańderek, veganie, zwierzęta

Spodobał nam się pies sąsiadów, albo zwyczajnie od zawsze marzyliśmy o kocie, albo jeszcze inaczej, po prostu wielkie oczy powiedziały

Czytaj dalej

Czytelnia Joanna Hańderek

Polowania!

11 stycznia 202019 grudnia 2020 Janusz Bończak Brak komentarzy Joanna Hańderek, Łowiectwo, Polowania

Podczas 33. Sesji Rady Miasta Krakowa miała wystąpienie dr hab. prof. UJ Joanna Hańderek, wykładowczyni w Instytucie Filozofii UJ. Zajmującą

Czytaj dalej

Na stronie Istota.info wierzymy, że słowo ma moc budowania mostów. nie murów.
Tworzymy przestrzeń opartą na empatii, szacunku i odpowiedzialności wobec wszystkich istot ludzkich i pozaludzkich.

Każdy tekst, każde słowo publikowane na tej stronie powstaje z intencją promowania:
💚 solidarności międzygatunkowej i międzyludzkiej 💚 świadomości ekologicznej i społecznej 💚 kultury niekrzywdzenia i współodczuwania.

Istota.info jesteśmy przestrzenią wspólnej odpowiedzialności i współtworzenia dobrych relacji i mądrych wyborów.

At Istota.info, we believe that words have the power to build bridges, not walls.
We create a space rooted in empathy, respect, and responsibility toward all beings human and non-human alike.

Every article, every word published on this site is written with the intention of promoting:
💚 interspecies and human solidarity
💚 ecological and social awareness
💚 a culture of non-harm and shared feeling.

Istota.info is a space of shared responsibility, a place for co-creating good relationships and wise choices.

Weganizm to sposób życia, który szanuje wszystkie czujące istoty i pokazuje, że wszystko jest ze sobą połączone.
Każda istota, która czuje, zasługuje na troskę i ochronę – niezależnie od gatunku.
Weganizm pomaga ograniczyć cierpienie zwierząt i szkody dla planety. To wybór dla lepszej przyszłości.
Nie chcemy używać zwierząt jako rzeczy, jedzenia ani produktów. One nie są naszym narzędziem.
Ważne są dla nas dobro, sprawiedliwość, empatia i świadomość wpływu naszych wyborów.
Wierzymy w współczucie, solidarność i siostrzeństwo z innymi czującymi istotami – ludźmi i zwierzętami.
Znamy trudności, ale wierzymy, że zmiana jest możliwa – krok po kroku.
Nie zgadzamy się na manipulacje, które odbierają zwierzętom ich godność i prawa.
Każdy może próbować żyć bardziej wegańsko – na swój sposób, w swoim tempie. Każdy krok się liczy.
Nie jesteśmy ruchem politycznym, ale chcemy łączyć ludzi ponad podziałami.
Zachęcamy duchowość i religie do spojrzenia na zwierzęta z miłością i troską.
Ufamy nauce, ale nie takiej, która krzywdzi istoty żywe lub niszczy środowisko.
Weganizm to i rozum, i serce. Chcemy rozmawiać, współpracować i budować świat oparty na wartościach.

VEGAN MANIFESTO 2025
Veganism is a way of life that respects all sentient beings and shows that everything is interconnected.
Every being that feels deserves care and protection – regardless of species.
Veganism helps to reduce the suffering of animals and the harm done to the planet. It is a choice for a better future.
We do not want to use animals as things, food, or products. They are not our tools.
What matters to us are goodness, justice, empathy, and awareness of the impact of our choices.
We believe in compassion, solidarity, and sisterhood with other sentient beings – both human and non-human.
We recognize the difficulties, but we believe that change is possible – step by step.
We do not accept manipulations that strip animals of their dignity and rights.
Everyone can try to live more vegan – in their own way, at their own pace. Every step matters.
We are not a political movement, but we want to bring people together beyond divisions.
We encourage spirituality and religions to look at animals with love and care.
We trust science, but not the kind that harms living beings or destroys the environment.
Veganism is both reason and heart. We want to talk, cooperate, and build a world based on values.

„Urząd rzeczniczy to istotny krok w kierunku prawnego uznania podmiotowości zwierząt. Dziś zwierzęta, które z jednej strony nie są rzeczami (jak stanowi wprost art. 1 ust. 1 Ustawy o ochronie zwierząt), a z drugiej nie mają podmiotowości prawnej, pozostają w zawieszeniu, jeśli chodzi o ich status prawny”.
mec. Karolina Kuszlewicz

„Rzecznik praw zwierząt czy też ogólnopolski inspektorat praw zwierząt musiałby być instytucją niezależną od Inspekcji Weterynaryjnej, od parlamentu czy rządu. Generalnie od wszelkich instytucji, które patrzą na zwierzęta nie z punktu etyczno-moralnego, tylko jako produkt, rzecz, którą się np. handluje
w celach konsumpcyjnych”.
Prezes TOZ RP Wojciech Muża

Oczywiście ta osoba powinna być weganinem, bo to zmienia perspektywę i podejście do zwierząt jako właśnie do produktów. Myślę, że byłoby rażącą sprzecznością, gdyby rzecznik ochrony zwierząt je konsumował”.
Szef Fundacji Viva Akcja dla Zwierząt Cezary Wyszyński

💚💚💚

Anna Spurek, Dyrektorka Generalna Green REV Institute: – Przeprojektowanie systemu żywności to zadanie na teraz. Sektor hodowlany to motor nierówności i braku bezpieczeństwa żywnościowego i żywności. Półki pełne mięsa i nabiału warto zestawić z głodem i ubóstwem. Dania już wprowadza polityki dla przebudowy systemu do systemu roślinnego, pytanie co z Polską Panie Ministrze Siekierski, Premierze Tusku, Ministro Leszczyno, Ministro Hennig- Kloska?

💚💚💚

Anna Spurek,
COO Green REV Institute:
– Aktywizm systemowy dla zmiany i naprawy systemu żywności to dzisiaj must w działaniach klimatycznych. Czas, żeby młode osoby mówiły sprawdzam rządzącym, pukały do drzwi gabinetów w Brukseli i skutecznie wykorzystywały narzędzia partycypacji dla transformacji systemu żywności. Tematyka systemu żywności i rolnictwa jest bardzo szeroka, w ramach Youth Climate Lab koncentrujemy się na deforestacji, której przyczyną jest rolnictwo zwierzęce, prawie do dostępu do wegańskich posiłków oraz problemie marnowania żywności.

💚💚💚

Morgan Janowicz,
Koordynatorka ds. Partnerstwa REV:
– Roślinne szkoły to nie tylko projekt REV ale to nasza misja i element strategii naprawy systemu żywności. Jako reprezentantka Gen Z wiem, że odpowiedzialność za naprawę systemu żywności to odpowiedzialność instytucji, przemysłu, rządów, samorządów, szkół… i mocna, silna edukacja klimatyczna.

💚💚💚

Julia Sawka – Kluczowe jest także zrozumienie potęgi naszych wyborów jako siły zmiany. Nie marnuj – kupuj odpowiedzialnie to manifest troski o naszą planetę i przyszłe pokolenia. Wspólnie budujemy społeczeństwo świadome, gotowe podejmować decyzje, mające na uwadze ekologię, etykę i zrównoważony rozwój. W ramach Youth Climate Lab skupiamy się na kampaniach społecznych, które inspirują do pozytywnych zmian.

Zmiany klimatyczne zachodzą zbyt szybko. fakty, źródła i dowody z całego świata
Temperatura rośnie szybciej,
niż przewidywano
Co się dzieje: Średnia globalna temperatura wzrosła już o ponad 1,2°C względem epoki przedprzemysłowej.
Gdzie to widać:
Europa: w 2023 i 2024 roku Europa notowała rekordowe fale upałów (np. Grecja, Hiszpania, Włochy).
Kanada i USA: rekordowe temperatury połączone z suszami i pożarami (np. Kolumbia Brytyjska, Kalifornia).
Indie, Pakistan: fale upałów przekraczające 50°C i powodujące dziesiątki tysięcy zgonów w ostatnich latach.
Źródła:
NASA GISTEMP – data.giss.nasa.gov/gistemp
NOAA – ncei.noaa.govCO₂ i gazy cieplarniane
w atmosferze rosną błyskawicznie
Co się dzieje: Stężenie CO₂ przekroczyło 420 ppm – najwyżej od co najmniej 3 mln lat. Zmiana tempa: 100 razy szybciej niż w naturalnych cyklach klimatycznych.
Gdzie to widać:
Miasta: duże emisje w obszarach metropolitalnych (np. Szanghaj, Delhi, Nowy Jork, Warszawa).
Regiony przemysłowe: emisje metanu z kopalń (Chiny, Australia) i rolnictwa przemysłowego (Brazylia, USA).
Źródła:
NOAA – gml.noaa.gov/ccgg/trends
Keeling Curve – keelingcurve.ucsd.eduLód znika – oceany rosną
Co się dzieje: Lód morski Arktyki kurczy się o ponad 13% na dekadę. Lodowce w Himalajach, Andach i Alpach znikają. Topnienie Grenlandii i Antarktydy podnosi poziom oceanów.
Gdzie to widać:
Arktyka: Przejście Północno-Zachodnie zaczyna być żeglowne latem.
Antarktyda Zachodnia: niestabilność lodowca Thwaites zagraża gwałtownemu podniesieniu poziomu mórz.
Alpy, Tatry, Karpaty: lokalne lodowce i jęzory śnieżne cofają się lub zniknęły całkowicie.
Źródła:
NSIDC – nsidc.org
ESA Climate – climate.esa.intEkstremalne zjawiska pogodowe
Co się dzieje: Zmiany klimatyczne zwiększają intensywność i częstotliwość ekstremalnych zjawisk: susze, powodzie, burze, huragany, pożary.
Gdzie to widać:
Australia: megapożary 2019–2020 spaliły ponad 10 mln ha i zabiły setki milionów zwierząt.
Niemcy: katastrofalne powodzie w dolinie Ahr (2021).
Afryka Wschodnia: długotrwała susza, głód, migracje.
Polska: wzrost liczby gwałtownych burz, lokalne podtopienia i tzw. „komórki burzowe” coraz silniejsze.
Źródła:
WMO – public.wmo.int
EM-DAT – emdat.beUtrata siedlisk i migracje gatunków
Co się dzieje: Gatunki przenoszą się w stronę biegunów i wyższych wysokości. Ekosystemy się rozpadają, łąki alpejskie i rafy koralowe wymierają.
Gdzie to widać:
Wielka Rafa Koralowa (Australia): ponad 90% koralowców doświadczyło wybielania termicznego.
Amazonia i Kongo: lasy przestają pochłaniać węgiel – zaczynają go emitować.
Polska: nowe gatunki owadów i ptaków, przesunięcia pór kwitnienia i migracji.
Źródła:
IPBES – ipbes.net/global-assessment
WWF – livingplanet.panda.orgPrzekraczane są punkty krytyczne
Co się dzieje: System klimatyczny wchodzi w fazy niestabilności, z których nie da się już wycofać (np. topnienie wiecznej zmarzliny, zanik lasów tropikalnych, osłabienie prądów oceanicznych).
Gdzie to widać:
Syberia i Alaska: topniejąca zmarzlina emituje metan – potężny gaz cieplarniany.
Amazonia: części regionu przeszły w tryb „netto emiter” CO₂.
Atlantyk: prądy oceaniczne AMOC (m.in. Golfstrom) słabną – grozi to Europie ogromnym zaburzeniem klimatu.
Źródła:
Nature (Lenton et al., 2019) – nature.com/articles/d41586-019-03595-0
PIK – pik-potsdam.deNauka jest zgodna – klimat zmienia się
z winy człowieka
Co się dzieje: Praktycznie cała nauka potwierdza, że zmiany są szybkie, głębokie i napędzane głównie przez spalanie paliw kopalnych, wylesianie i przemysł.
Gdzie to widać:
We wszystkich raportach IPCC od 1990 roku, a zwłaszcza w AR6 (2023), potwierdzono:
„Nie ma żadnych wątpliwości, że działalność człowieka doprowadziła do ocieplenia atmosfery, oceanów i lądów”.
W recenzowanych badaniach ponad 99% publikacji naukowych mówi to samo.
Źródła:
IPCC – ipcc.ch/report/ar6/syr
Cook et al. – iopscience.iop.org/article/10.1088/1748-9326/8/2/024024Podsumowanie: To nie przyszłość. To teraźniejszość.
Zmiany klimatyczne nie dzieją się gdzieś daleko. Ich skutki są widoczne w Polsce, w Europie, w Twoim ogrodzie, na Twoim targu, w Twoim kalendarzu rolniczym i w planie miasta. To już nie jest temat wyłącznie naukowy – to temat życia i śmierci, przyszłości i teraźniejszości, wspólnoty i odpowiedzialności.
Oprac. jb

💚💚💚

Musimy przewartościować nasze podejście do zwierząt i otaczającej nas przyrody i zrozumieć, że stanowimy obecnie największe zagrożenie dla tej planety i jej zwierzęcych mieszkańców. I powinniśmy zrobić to nie ze strachu o własne zdrowie lub życie, przyszłość swoich bliskich czy gatunku ludzkiego – powinniśmy to zrobić z poczucia przyzwoitości i szacunku. Nie da się uczciwie walczyć o prawa i ich egzekwowanie w kwestii sprawiedliwości społecznej i jednocześnie tolerować czy czynnie uczestniczyć w gigantycznej opresji wobec dziesiątek miliardów zwierząt pozaludzkich.
Monika Kohut – weganka, abolicjonistka zwierzęca, aktywistka, feministka. Działa aktywnie na rzecz równości wszystkich istot żyjących.

💚💚💚

Na dziś wiemy jedno, że nie ma nakazu jedzenia mięsa w Kościele, ani nie ma zakazu jego jedzenia. A miejscem, gdzie podejmujemy takie decyzje jest nasze sumienie. I wrażliwość tego sumienia mówi nam, którą opcję należy/można wybrać z licznych propozycji diet. Każdy ma prawo do swoich wyborów. Nie narzucamy go instytucjonalnie.
Od zawsze w Kościele są praktykowane posty. A klasyczny post chrześcijański to po prostu niejedzenie mięsa i w naszej tradycji chrześcijańskiej od zawsze nie jemy mięsa np. w piątki.
To pokazuje, że od wieków w naszej refleksji był, jak można powiedzieć, wyrzut sumienia, że jednak jemy zwierzęta.
O. Stanisław Jaromi OFMConv.
Wywiad pt. „Nowe przymierze z przyrodą?”

💚💚💚

„Zwróćmy również uwagę na etyczny aspekt dokarmiania. Niewiele osób jest świadomych, że pożywienie zostaje wyrzucane jako przynęta w bezpośrednim otoczeniu stanowisk strzeleckich, tak zwanych ambonek.
Głodne zwierzęta same pojawiają się na linii strzału, co czyni z aktu polowania egzekucję. Zabijanie zwierząt w pobliżu ambon ukazuje rzeczywisty obraz myśliwych i ich tak zwaną miłość do przyrody.
„Etyczne potępienie myślistwa”
Dariusz Dąbek – dr nauk humanistycznych, filozof, logik, trener mediacji,
negocjator.
💚💚💚

„Nurt ekofeminizmu, obszernie zajmujący się problemem męskiej dominacji zarówno w stosunku do kobiet, jak i środowiska naturalnego, zwrócił uwagę na patriarchalne korzenie elementów kultury myśliwskiej. Myślistwo rekreacyjne, które często prezentowane jest przez samych uczestników jako sport lub równa walka, to w istocie forma jednostronnej agresji, gwałt na przeciwniku, który nie wyraził zgody na udział w zmaganiach. W tej morderczej odsłonie biofilii myśliwy – stalker („romantyczny gwałciciel”) jest przekonany, iż jego ofiara sama sprowokowała go do ataku i ponosi winę zaswój los. Zgrzeszyła pięknem, a więc musi ponieść zasłużoną karę”.
„Etyczne potępienie myślistwa”
Dariusz Jedzok – absolwent Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Śląskiego.
💚💚💚

„Dla społeczności myśliwych całe to zło jest legitymizowane przez moralność łowiecką, która jest złą moralnością, tak jak moralność grupy przestępczej czy moralność kanibali. Społeczne hominidy jako ssaki świadome sprawstwa swojego i innych są skazane na moralność – żadna ludzka grupa nie może się utrzymać przez współdziałanie członków bez przestrzegania wzajemności i wspólnej wartości czy celu”.
„Etyczne potępienie myślistwa”
Andrzej Elżanowski – prof. dr hab. w zakresie nauk biologicznych.
💚💚💚

„Zabijanie zwierząt towarzyszyło ludzkości w toku filogenezy. Człowiek zabijał, żeby przeżyć, szczególnie w okresie lodowcowym, kiedy trudno było o pokarm roślinny. Zabijał także, czyniąc ofiary, jednakże nie było to
zabijanie dla przyjemności. Co więcej, szanse zwierzęcia i człowieka w walce były bardziej wyrównane. Już we wczesnym średniowieczu na terenie Europy myślistwo stało się mało ważnym aspektem gospodarki, a w czasach współczesnych – wyspecjalizowanych hodowli – jest wręcz zbędne.
Jednak istnieje, i to dla zupełnie innych celów”.
„Etyczne potępienie myślistwa”
Honorata Korpikiewicz – prof. dr hab. w dyscyplinie: filozofia.
💚💚💚

„Przyjąć można więc, że prawidłowe jest potoczne znaczenie słowa „myślistwo”, oznaczające pozbawienie zwierząt życia w wyniku polowań. Myślistwo rekreacyjne to natomiast myślistwo, w którym głównym – a często wręcz jedynym – celem jest patologicznie rozumiana „rekreacja” – pozbawianie zwierząt życia nie w związku z jakąś formą zagrożenia, nawet nie dla mięsa, ale przede wszystkim dla satysfakcji myśliwego. Zabijanie zwierzątjako forma relaksu, przyjemności”.
„Etyczne potępienie myślistwa”
Tomasz Cyrol – adwokat, dr nauk prawnych.
💚💚💚

„Odwołajmy się najpierw do zasady: „Nie zabijaj” ze starotestamentowego Dekalogu, która w wersji oryginalnej zakazuje mordowania – czyli zabierania życia niewinnym – tym, którzy nic złego nam nie uczynili, tym, którzy nie mają winy w sobie i są zbyt słabi, aby bronić samych siebie.
Mój adwersarz mógłby w tym wypadku powiedzieć, że zakaz ten dotyczy wyłącznie relacji międzyludzkich. Należy zadać pytanie – dlaczego na obecnym, wysokim poziomie wiedzy neurobiologicznej i rozwiniętej świadomości moralnej musimy tak wąsko interpretować tę zasadę? Dlaczego
kategorią „niewinnych” powinniśmy nadal obejmować wyłącznie przedstawicieli gatunku Homo sapiens i nikogo więcej? Z etycznego punktu widzenia, kategoria „niewinnych” jest zakresowo szersza i wykracza poza przynależność do jednego gatunku”.
„Etyczne potępienie myślistwa” –
dr hab. Dorota Probucka, prof. UP.
💚💚💚

„Ludzie nie dostrzegają lub nie chcą dostrzegać cierpienia zwierząt hodowlanych. Nie widzą, co się dzieje ze zwierzętami hodowanymi na mięso. Jak wygląda produkcja mleka. Ja staram się im to uświadomić”.
red. TOK FM, Ewa Podolska
💚💚💚
„Termin „zwierzęta” powinien zostać porzucony w rozważaniach etycznych. Jako kategoria systematyki biologicznej jest zbyt szeroki, żeby można było go sensownie używać w kontekście etyki. Jest mi z tym określeniem coraz bardziej niewygodnie i gorączkowo zaczynam szukać sposobu, żeby go nie stosować w podobnych rozważaniach.
Dariusz Gzyra
💚💚💚
„Strzelanie dla przyjemności do zwierząt jest patologią, to powiedzmy sobie wprost. Rozumiem łowiectwo, gdy istnieją istotne pilne powody, ale tym powinni zająć się fachowcy, a nie osoby, które idą do lasu jak na zawody sportowe czy do parku rozrywki z wypasionym sprzętem do zabijania”.
O. Stanisław Jaromi OFM CONV.
💚💚💚