Janusz Bończak, Autor w serwisie Magazyn ISTOTA.info

Dobre

Piosenka wegańska 2

11 maja 202024 sierpnia 2023 Janusz Bończak

Czytaj dalej

Dobre

Piosenka wegańska 1

11 maja 202013 stycznia 2021 Janusz Bończak

Czytaj dalej

Ekologia Chrześcijańska Recenzje

Recenzja książki pt. „Boska Ziemia”

11 maja 202025 stycznia 2021 Janusz Bończak

Elmirka na „BOSKIEJ ZIEMI” Filmik naszej koteczki Elmirki robiącej sobie manikiur ma więcej wspólnego z Planetą niż mylisz 🙂 Tu zobaczysz

Czytaj dalej

Aktualności Ekologia

Dzień bez Śmiecenia

11 maja 202011 maja 2020 Janusz Bończak Dzień Bez Śmiecenia, ekologia, Istota, Weganie, weganka

Dzień bez Śmiecenia (ang. World non-waste Day) – pomysł wypracowany przez młodzież z kilkunastu krajów współdziałających w ramach międzynarodowego programu „Europejski

Czytaj dalej

Aktualności Aktywność Istoty

Czego powinniśmy się bać? Raport z katastrofy cywilizacyjnej

5 maja 20205 maja 2020 Janusz Bończak

W Centrum Kultury Dworek Białoprądnicki trwaę spotkanie on-line: https://www.facebook.com/events/232271577884911/permalink/232294884549247/ LIVE: https://www.facebook.com/watch/live/?v=247458213163257 Prowadzącym spotkanie i późniejszą dyskusję o raporcie z katastrofy klimatycznej jest dr

Czytaj dalej

Aktualności Kalendarium

„Dzień Tolerancji, Praw Człowieka i Integracji Europejskiej”

5 maja 20205 maja 2020 Janusz Bończak Europa, Istota, Unia, Weganie, weganka

Dzień 5 maja jest związany z ustanowieniem Rady Europy, które miało miejsce 5 maja 1949. Od 1964 Rada Europy celebruje

Czytaj dalej

Prawo i Informacje

Prawa zwierząt. Praktyczny przewodnik

4 maja 20202 czerwca 2020 Janusz Bończak

Prawa zwierząt. Praktyczny przewodnikKarolina Kuszlewicz Głównym przesłaniem tej publikacji jest wykorzystywanie wiedzy, by nieść pomoc zwierzętom. Opis publikacji:Książka zawiera omówienie

Czytaj dalej

Konie

Koń symbolem Polski

4 maja 202019 maja 2024 Janusz Bończak Istota, Konie, zwierzęta

Projekt uchwały: „Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, przywołując wielowiekową obecność koni w budowaniu bezpieczeństwa i dobrobytu narodu polskiego, składa hołd Polkom i

Czytaj dalej

Aktualności Transport

TruckiTransport.pl

4 maja 202012 sierpnia 2020 Janusz Bończak Aleksander Głuś, ekologia, Transport

Serdecznie zapraszam do nowo powstałego portalu informacyjnego TruckiTransport.pl dotyczącego transportu drogowego. Autorem i prowadzącym portal informacyjny jest wieloletni dziennikarz Aleksander

Czytaj dalej

Zielony Kraków

Ekonomia ekologii – dlaczego opłaca nam się Europejski Zielony Ład?

4 maja 202013 stycznia 2021 Janusz Bończak

Klimat i strajk klimatyczny były najpopularniejszymi słowami ubiegłego roku. Stało się tak dzięki kilku czynnikom. Coraz bardziej widoczne i odczuwalne

Czytaj dalej

Transport

Elektromobilność

4 maja 20204 maja 2020 Janusz Bończak

To przyszłość motoryzacji. Również w Polsce. Rewolucja w motoryzacji dzieje się na naszych oczach. Elektryfikacja transportu staje się jedyną przyszłością

Czytaj dalej

Aktualności Marcin Urbaniak

Zapowiedź webinarium – Czego powinniśmy się bać? Raport z katastrofy cywilizacyjnej

30 kwietnia 202014 maja 2020 Janusz Bończak

Wtorek, 5 maja 2020r, od 18:00 – 19:00 w Centrum Kultury Dworek Białoprądnicki odbędzie się spotkanie on-line: https://www.facebook.com/events/232271577884911/permalink/232294884549247/ Prowadzącym spotkanie i późniejszej dyskusji

Czytaj dalej

Ekologia Recenzje

Działanie nadzieją na zmiany – bierność to przyzwolenie na przemoc

28 kwietnia 20204 maja 2020 Janusz Bończak

Dla [zwierząt] jesteśmy największym wrogiem i jedyną nadzieją. Te cudowne stworzenia nie będą się wykłócać w swojej sprawie. Nie podejmą

Czytaj dalej

Michalina Palarz-Prochal

O wykluczeniu

28 kwietnia 202019 grudnia 2020 Janusz Bończak Centrum Praw Kobiet, Istota, psychologia

W baśni o śpiącej królewnie jest taka scena, gdy na przyjęcie z okazji urodzin głównej bohaterki zostają zaproszone jej ciotki

Czytaj dalej

Michalina Palarz-Prochal

Granice sacrum

28 kwietnia 202019 grudnia 2020 Janusz Bończak

Nie wiem, jak proces zbliżającej się śmierci doświadczany jest przez zwierzę. Wiem tylko, że potrzebuje wtedy ulgi w bólu i

Czytaj dalej

Michalina Palarz-Prochal

Dotyk duszy…

28 kwietnia 202019 grudnia 2020 Janusz Bończak

Rozmowa Kariny Kumorek z Michaliną Palarz-Prochal, psycholożką i certyfikowaną psychoterapeutką z doświadczeniem w pracy naukowo-dydaktycznej. Autorką artykułów popularyzatorskich z różnych

Czytaj dalej

Wywiad

Przerabianie krzywdy na aktywizm

28 kwietnia 202022 kwietnia 2021 Janusz Bończak

Z Dariuszem Gzyrą rozmawia Łucja Lange. Łucja Lange: Przez lata pisywałeś felietony dotyczące relacji między zwierzętami. Mam tu na myśli

Czytaj dalej

Recenzje

Zoopolis

28 kwietnia 202028 kwietnia 2020 Janusz Bończak

Krytyczne refleksje wokół książki Zoopolis. Teoria polityczna praw zwierząt. Rozpocznę od pozornie błahej obserwacji. Idąc ulicami, spoglądam w górę –

Czytaj dalej

Bez kategorii Kochamy Płazy

Polskie Towarzystwo Etyczne

28 kwietnia 202029 listopada 2023 Janusz Bończak

Polskie Towarzystwo Etyczne powstało w listopadzie 2010 roku z inicjatywy pracowników naukowych związanych z Instytutem Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Pedagogicznego

Czytaj dalej

Michalina Palarz-Prochal

Z refleksji psychoterapeuty

28 kwietnia 202019 grudnia 2020 Janusz Bończak Istota, Michalina Palarz-Prochal, psychologia, Weganie, weganka

Gdyby rzeźnie miały szklane ściany każdy byłby wegetarianinem Paul McCartney Często zadaję sobie pytanie, co jest nam potrzebne, jakie warunki

Czytaj dalej

Zdrowie

Corona Kiosk

28 kwietnia 202028 kwietnia 2020 Janusz Bończak Istota, Jacek Bator

BEZDOTYKOWY POMIAR TEMPERATURY CIAŁA Ten terminal kontroli dostępu wykorzystuje najnowszy algorytm rozpoznawania twarzy w masce i wykonuje bezdotykowy pomiar temperatury

Czytaj dalej

Barbara Niedźwiedzka Komentarze

Boskie Istoty cz.1

27 kwietnia 202022 października 2020 Janusz Bończak

Przyznam się, trochę wymogłam na naczelnym redaktorze, że zamieszkam na jakiś czas w „Istocie” ze swoją chrześcijańsko-zwierzęcą obsesją. I jestem.

Czytaj dalej

Konie Magdalena Hejda

Historia konia Petrusa

27 kwietnia 202018 czerwca 2021 Janusz Bończak

Ponad 27 lat pomagam zwierzętom, ale to Petrus zmobilizował mnie do założenia fundacji. Niebieskooki koń z niezwykłą i poruszającą historią

Czytaj dalej

Aktywność Istoty Janusz Bończak

„ECOwCENTRUM”

27 kwietnia 202028 kwietnia 2020 Janusz Bończak

Przez dwa dni w kinie Kijów, w ramach Festiwalu „ECOwCENTRUM” w Krakowie biło serce ekologicznych tematów skierowanych do dzieci, młodzieży

Czytaj dalej

Janusz Bończak Kochamy Płazy Wywiad

Rzecznik potrzebny od zaraz?

27 kwietnia 202029 listopada 2023 Janusz Bończak

Rozmowa z szefem Fundacji Viva Akcja dla Zwierząt Cezarym Wyszyńskim Odwiedziliśmy schronisko dla zwierząt, które znajduje się nieopodal Warszawy w

Czytaj dalej

Aktywność Istoty

Woodstock oczyma żółtodzioba

27 kwietnia 20203 sierpnia 2020 Janusz Bończak

Wszystko zaczęło się od telefonu mojego ówczesnego wykładowcy z Uniwersytetu Pedagogicznego: „Panie Marcinie, chcę spędzić z panem kawałek wakacji” –

Czytaj dalej

Aktywność Istoty Klub Gaja Marcin Urbaniak

Igrzyska Wolności!

27 kwietnia 202023 grudnia 2020 Janusz Bończak

14 września br., w drugim dniu Igrzysk Wolności, jednym z wydarzeń, które przyciągnęły dużą liczbę uczestniczek i uczestników, były warsztaty

Czytaj dalej

Dobre

Ofiary zaniedbań i kaprysów

27 kwietnia 20204 marca 2021 Janusz Bończak

Pod sztandarami magazynu Istota, wizerunku papug z rodziny modroar hiacyntowych i restauracji Veganic odbyło się 17 października br. spotkanie z

Czytaj dalej

Aktywność Istoty Magdalena Hejda

Kundel bury i kocury w Dworku

27 kwietnia 202019 grudnia 2020 Janusz Bończak

Dla bezdomnych psów i kotów to szansa na normalne życie, dla nas spotkania i rozmowy z ludźmi, którzy ratują zwierzęta,

Czytaj dalej

Aktywność Istoty Barbara Niedźwiedzka Ekologia Chrześcijańska

Kochajmy!

27 kwietnia 20204 maja 2020 Janusz Bończak

Co robić, żeby rosła wrażliwość na cierpienie żywych istot? W odniesieniu do ludzi mamy prawo, mamy wypracowane normy. Mamy także

Czytaj dalej

Joanna Hańderek

W moim imieniu?

24 kwietnia 202027 kwietnia 2020 Janusz Bończak

W Laboratorium Farmakologii i Toksykologii w Neu Wulmstorf (Dolna Saksonia) koty, psy i małe małpki poddawane są brutalnym eksperymentom. Co w

Czytaj dalej

Aktualności

Dzień Zwierząt Laboratoryjnych

24 kwietnia 202027 kwietnia 2020 Janusz Bończak

Międzynarodowy Dzień Przeciwko Wiwisekcji, Światowy Dzień Zwierząt Laboratoryjnych (ang. World Day for Laboratory Animals = NDLA) – święto obchodzone 24 kwietnia, uznane przez ONZ jako dzień upamiętnienia zwierząt

Czytaj dalej

Aktualności Bez kategorii

Światowy Dzień Ziemi

22 kwietnia 202022 kwietnia 2020 Janusz Bończak

Dzień Ziemi (ang. Earth Day), znany też jako Światowy Dzień Ziemi lub Międzynarodowy Dzień Ziemi – akcje prowadzone corocznie wiosną, których celem jest promowanie postaw proekologicznych w społeczeństwie. Organizatorzy Dnia Ziemi chcą uświadomić politykom

Czytaj dalej

Dorota Probucka Zielony Kraków

Rozważania o etyce i ekologii czyli gdzie podziała się kraina miodu?

20 kwietnia 202017 lutego 2022 Janusz Bończak Istota, Rzecznik Praw Zwierząt, W, Weganie, weganka, zwierzęta

(fragment artykułu przygotowanego do książki pt. „Etyka i ekologia – wspólne wartości”, red. Dorota Probucka, Kraków 2021) Rozważania nad tym,

Czytaj dalej

Karolina Kuszlewicz Marcin Urbaniak Prawo i Informacje

Dzieci podczas polowań?

18 kwietnia 202019 grudnia 2020 Janusz Bończak

Na prośbę naszej redakcji „Istota” mec. Karolina Kuszlewicz wspólnie z dr. hab. Marcinem Urbaniakiem skomentowali aktualną sytuację związaną z dopuszczeniem

Czytaj dalej

Dorota Probucka Myślistwo

Rekreacyjne zabijanie

14 kwietnia 202012 października 2020 Janusz Bończak Istota, Janusz Bończak, Łowiectwo, Rzecznik Praw Zwierząt, Weganie, weganka, Wegańskie jedzenie, zwierzęta

Komentarz dr hab. prof. UP Doroty Probuckiej Podczas konferencji „Jak chronić środowisko i zwierzęta na co dzień”, która odbyła się

Czytaj dalej

CPK

Centrum Praw Kobiet w Krakowie

14 kwietnia 20204 marca 2021 Janusz Bończak Centrum Praw Kobiet, Istota, Kobiety, psychologia, Veganic, Weganie, weganka

Rozmowa z Natalią Kućmą, dyrektorką Centrum Praw Kobiet w Krakowie. W wielu miastach Polski istnieją już od wielu lat lokalne biura Centrum

Czytaj dalej

Aktualności

Czym jest przemoc?

9 kwietnia 202020 kwietnia 2020 Janusz Bończak Centrum Praw Kobiet, CPK, Istota, Przemoc, Weganie, weganka

PRZE – MOC przeciwko mocy osobistej drugiego człowieka Przemoc w rodzinie jest zjawiskiem wynikającym z działania lub zaniechania działania, które

Czytaj dalej

Czytelnia Marek Kryda

Gaja – żywa planeta

8 kwietnia 202019 grudnia 2020 Janusz Bończak Historia, Istota, Marek Kryda, Piast, Podróże, Polska, Wiking, Wikingowie

James Lovelock, fot. Bruno Comby, en.wikipedia.org Według brytyjskiego biochemika Jamesa Lovelocka (ur. 1919) Ziemia jest niezwykłym organizmem, który sam się

Czytaj dalej

Joanna Hańderek Psychologia

Oczami innego

7 kwietnia 20208 stycznia 2021 Janusz Bończak Istota, Rzecznik Praw Zwierząt, Weganie

Myślenie o nieludzkich zwierzętach jako o biologicznych maszynach powoli odchodzi w zapomnienie. Wiadomo już tak wiele o zwierzęcym mózgu, o

Czytaj dalej

Konie

Terapia miłością

3 kwietnia 202030 marca 2023 Janusz Bończak Istota, Jagoda Świętosława Bożek, Koń, Konie, Rzecznik Praw Zwierząt, Weganie, weganka, zwierzęta

Temat pojawił się, kiedy siadłam nad klawiaturą z myślą, że nie mam nic do napisania. Zamknęłam oczy, by skupić się

Czytaj dalej

Bez kategorii Kalendarium

Urodziny Jane Goodall

3 kwietnia 20203 kwietnia 2020 Janusz Bończak Istota, Rzecznik Praw Zwierząt, zwierzęta

Dzisiaj swoje urodziny obchodzi Dr. Jane Goodall – kończy 85 lat! Aby je uczcić, a także aby zachęcić Państwa do

Czytaj dalej

Marcin Urbaniak Recenzje

O kobiecie, która zmieniła definicję człowieka.

3 kwietnia 202025 czerwca 2021 Janusz Bończak Istota, Janusz Bończak, Marcin Urbaniak, Olej Palmowy, orangutany, Rzecznik Praw Zwierząt, Weganie, zwierzęta

Recenzja książki Jane Goodall. Pani od szympansów Dotychczas przetłumaczone na język polski zostały jedynie cztery książki, których autorką jest Jane

Czytaj dalej

Joanna Hańderek Psychologia

Inny

2 kwietnia 20208 stycznia 2021 Janusz Bończak Istota, Weganie, weganka, zwierzęta

Magda miała zapalenie skóry i pasożyty, przeszła ogromny stres, wielokrotnie rodziła. Była zmuszana do życia w skrajnie nieprzyjaznych warunkach, zniewalana

Czytaj dalej

Joanna Hańderek Psychologia

Nieuważność

1 kwietnia 20208 stycznia 2021 Janusz Bończak

Starość, szacowna, spokojna jesień naszego życia. Poważana i doceniana. Piękne teorie dotyczące starości. Tylko że we współczesnym świecie panuje uwielbienie

Czytaj dalej

Marcin Urbaniak

Bezczynność – zbrodnia wobec ludzkości i natury

1 kwietnia 202029 listopada 2023 Janusz Bończak

Refleksje wokół grudniowych szczytów klimatycznych W Madrycie od 2 do 13 grudnia 2019 roku trwał cykliczny szczyt klimatyczny ONZ o

Czytaj dalej

Aktualności Marcin Urbaniak

Zapowiedź premiery biografii Jane Goodall i jej recenzji napisanej piórem Marcina Urbaniaka. Zwiastun wykonany gościnnie w Bonobo Księgarnia Kawiarnia Podróżnicza. Pozdrawiamy redakcja Istota.

31 marca 202027 kwietnia 2020 Janusz Bończak

Jane Goodall Zapowiedź premiery biografii Jane Goodall i jej recenzji napisanej piórem Marcina Urbaniaka. Zwiastun wykonany gościnnie w Bonobo Księgarnia

Czytaj dalej

Janusz Bończak Kulinaria

KOKOświat

31 marca 202018 lutego 2021 Janusz Bończak

Rozmowa z właścicielką marki KOKOword – Agatą Kurek Z racji tematyki naszego Istotowego pisma dużo rozmawiamy z naszymi Czytelnikami podczas

Czytaj dalej

Joanna Hańderek Psychologia

Niemiejsca

31 marca 20208 stycznia 2021 Janusz Bończak

Niemiejsca. Pustka. Nieobecność. Tam nie ma i nie powinno być zwierzęcia. Zwierzę brudzi, zwierzę przeszkadza, zwierzę może zawadzać. Zwierzę może

Czytaj dalej

Czytelnia Marcin Urbaniak

Tolerancja?

23 marca 202027 kwietnia 2020 Janusz Bończak

Zawiłe dzieje sporu o tolerancję. Spotkanie i dyskusja z licealistami. W Krakowie 17 grudnia 2019 roku, z inicjatywy uczennic i

Czytaj dalej

Na stronie Istota.info wierzymy, że słowo ma moc budowania mostów. nie murów.
Tworzymy przestrzeń opartą na empatii, szacunku i odpowiedzialności wobec wszystkich istot ludzkich i pozaludzkich.

Każdy tekst, każde słowo publikowane na tej stronie powstaje z intencją promowania:
💚 solidarności międzygatunkowej i międzyludzkiej 💚 świadomości ekologicznej i społecznej 💚 kultury niekrzywdzenia i współodczuwania.

Istota.info jesteśmy przestrzenią wspólnej odpowiedzialności i współtworzenia dobrych relacji i mądrych wyborów.

At Istota.info, we believe that words have the power to build bridges, not walls.
We create a space rooted in empathy, respect, and responsibility toward all beings human and non-human alike.

Every article, every word published on this site is written with the intention of promoting:
💚 interspecies and human solidarity
💚 ecological and social awareness
💚 a culture of non-harm and shared feeling.

Istota.info is a space of shared responsibility, a place for co-creating good relationships and wise choices.

Weganizm to sposób życia, który szanuje wszystkie czujące istoty i pokazuje, że wszystko jest ze sobą połączone.
Każda istota, która czuje, zasługuje na troskę i ochronę – niezależnie od gatunku.
Weganizm pomaga ograniczyć cierpienie zwierząt i szkody dla planety. To wybór dla lepszej przyszłości.
Nie chcemy używać zwierząt jako rzeczy, jedzenia ani produktów. One nie są naszym narzędziem.
Ważne są dla nas dobro, sprawiedliwość, empatia i świadomość wpływu naszych wyborów.
Wierzymy w współczucie, solidarność i siostrzeństwo z innymi czującymi istotami – ludźmi i zwierzętami.
Znamy trudności, ale wierzymy, że zmiana jest możliwa – krok po kroku.
Nie zgadzamy się na manipulacje, które odbierają zwierzętom ich godność i prawa.
Każdy może próbować żyć bardziej wegańsko – na swój sposób, w swoim tempie. Każdy krok się liczy.
Nie jesteśmy ruchem politycznym, ale chcemy łączyć ludzi ponad podziałami.
Zachęcamy duchowość i religie do spojrzenia na zwierzęta z miłością i troską.
Ufamy nauce, ale nie takiej, która krzywdzi istoty żywe lub niszczy środowisko.
Weganizm to i rozum, i serce. Chcemy rozmawiać, współpracować i budować świat oparty na wartościach.

„Urząd rzeczniczy to istotny krok w kierunku prawnego uznania podmiotowości zwierząt. Dziś zwierzęta, które z jednej strony nie są rzeczami (jak stanowi wprost art. 1 ust. 1 Ustawy o ochronie zwierząt), a z drugiej nie mają podmiotowości prawnej, pozostają w zawieszeniu, jeśli chodzi o ich status prawny”.
mec. Karolina Kuszlewicz

„Rzecznik praw zwierząt czy też ogólnopolski inspektorat praw zwierząt musiałby być instytucją niezależną od Inspekcji Weterynaryjnej, od parlamentu czy rządu. Generalnie od wszelkich instytucji, które patrzą na zwierzęta nie z punktu etyczno-moralnego, tylko jako produkt, rzecz, którą się np. handluje
w celach konsumpcyjnych”.
Prezes TOZ RP Wojciech Muża

Oczywiście ta osoba powinna być weganinem, bo to zmienia perspektywę i podejście do zwierząt jako właśnie do produktów. Myślę, że byłoby rażącą sprzecznością, gdyby rzecznik ochrony zwierząt je konsumował”.
Szef Fundacji Viva Akcja dla Zwierząt Cezary Wyszyński

💚💚💚

Anna Spurek, Dyrektorka Generalna Green REV Institute: – Przeprojektowanie systemu żywności to zadanie na teraz. Sektor hodowlany to motor nierówności i braku bezpieczeństwa żywnościowego i żywności. Półki pełne mięsa i nabiału warto zestawić z głodem i ubóstwem. Dania już wprowadza polityki dla przebudowy systemu do systemu roślinnego, pytanie co z Polską Panie Ministrze Siekierski, Premierze Tusku, Ministro Leszczyno, Ministro Hennig- Kloska?

💚💚💚

Anna Spurek,
COO Green REV Institute:
– Aktywizm systemowy dla zmiany i naprawy systemu żywności to dzisiaj must w działaniach klimatycznych. Czas, żeby młode osoby mówiły sprawdzam rządzącym, pukały do drzwi gabinetów w Brukseli i skutecznie wykorzystywały narzędzia partycypacji dla transformacji systemu żywności. Tematyka systemu żywności i rolnictwa jest bardzo szeroka, w ramach Youth Climate Lab koncentrujemy się na deforestacji, której przyczyną jest rolnictwo zwierzęce, prawie do dostępu do wegańskich posiłków oraz problemie marnowania żywności.

💚💚💚

Morgan Janowicz,
Koordynatorka ds. Partnerstwa REV:
– Roślinne szkoły to nie tylko projekt REV ale to nasza misja i element strategii naprawy systemu żywności. Jako reprezentantka Gen Z wiem, że odpowiedzialność za naprawę systemu żywności to odpowiedzialność instytucji, przemysłu, rządów, samorządów, szkół… i mocna, silna edukacja klimatyczna.

💚💚💚

Julia Sawka – Kluczowe jest także zrozumienie potęgi naszych wyborów jako siły zmiany. Nie marnuj – kupuj odpowiedzialnie to manifest troski o naszą planetę i przyszłe pokolenia. Wspólnie budujemy społeczeństwo świadome, gotowe podejmować decyzje, mające na uwadze ekologię, etykę i zrównoważony rozwój. W ramach Youth Climate Lab skupiamy się na kampaniach społecznych, które inspirują do pozytywnych zmian.

Zmiany klimatyczne zachodzą zbyt szybko. fakty, źródła i dowody z całego świata
Temperatura rośnie szybciej,
niż przewidywano
Co się dzieje: Średnia globalna temperatura wzrosła już o ponad 1,2°C względem epoki przedprzemysłowej.
Gdzie to widać:
Europa: w 2023 i 2024 roku Europa notowała rekordowe fale upałów (np. Grecja, Hiszpania, Włochy).
Kanada i USA: rekordowe temperatury połączone z suszami i pożarami (np. Kolumbia Brytyjska, Kalifornia).
Indie, Pakistan: fale upałów przekraczające 50°C i powodujące dziesiątki tysięcy zgonów w ostatnich latach.
Źródła:
NASA GISTEMP – data.giss.nasa.gov/gistemp
NOAA – ncei.noaa.govCO₂ i gazy cieplarniane
w atmosferze rosną błyskawicznie
Co się dzieje: Stężenie CO₂ przekroczyło 420 ppm – najwyżej od co najmniej 3 mln lat. Zmiana tempa: 100 razy szybciej niż w naturalnych cyklach klimatycznych.
Gdzie to widać:
Miasta: duże emisje w obszarach metropolitalnych (np. Szanghaj, Delhi, Nowy Jork, Warszawa).
Regiony przemysłowe: emisje metanu z kopalń (Chiny, Australia) i rolnictwa przemysłowego (Brazylia, USA).
Źródła:
NOAA – gml.noaa.gov/ccgg/trends
Keeling Curve – keelingcurve.ucsd.eduLód znika – oceany rosną
Co się dzieje: Lód morski Arktyki kurczy się o ponad 13% na dekadę. Lodowce w Himalajach, Andach i Alpach znikają. Topnienie Grenlandii i Antarktydy podnosi poziom oceanów.
Gdzie to widać:
Arktyka: Przejście Północno-Zachodnie zaczyna być żeglowne latem.
Antarktyda Zachodnia: niestabilność lodowca Thwaites zagraża gwałtownemu podniesieniu poziomu mórz.
Alpy, Tatry, Karpaty: lokalne lodowce i jęzory śnieżne cofają się lub zniknęły całkowicie.
Źródła:
NSIDC – nsidc.org
ESA Climate – climate.esa.intEkstremalne zjawiska pogodowe
Co się dzieje: Zmiany klimatyczne zwiększają intensywność i częstotliwość ekstremalnych zjawisk: susze, powodzie, burze, huragany, pożary.
Gdzie to widać:
Australia: megapożary 2019–2020 spaliły ponad 10 mln ha i zabiły setki milionów zwierząt.
Niemcy: katastrofalne powodzie w dolinie Ahr (2021).
Afryka Wschodnia: długotrwała susza, głód, migracje.
Polska: wzrost liczby gwałtownych burz, lokalne podtopienia i tzw. „komórki burzowe” coraz silniejsze.
Źródła:
WMO – public.wmo.int
EM-DAT – emdat.beUtrata siedlisk i migracje gatunków
Co się dzieje: Gatunki przenoszą się w stronę biegunów i wyższych wysokości. Ekosystemy się rozpadają, łąki alpejskie i rafy koralowe wymierają.
Gdzie to widać:
Wielka Rafa Koralowa (Australia): ponad 90% koralowców doświadczyło wybielania termicznego.
Amazonia i Kongo: lasy przestają pochłaniać węgiel – zaczynają go emitować.
Polska: nowe gatunki owadów i ptaków, przesunięcia pór kwitnienia i migracji.
Źródła:
IPBES – ipbes.net/global-assessment
WWF – livingplanet.panda.orgPrzekraczane są punkty krytyczne
Co się dzieje: System klimatyczny wchodzi w fazy niestabilności, z których nie da się już wycofać (np. topnienie wiecznej zmarzliny, zanik lasów tropikalnych, osłabienie prądów oceanicznych).
Gdzie to widać:
Syberia i Alaska: topniejąca zmarzlina emituje metan – potężny gaz cieplarniany.
Amazonia: części regionu przeszły w tryb „netto emiter” CO₂.
Atlantyk: prądy oceaniczne AMOC (m.in. Golfstrom) słabną – grozi to Europie ogromnym zaburzeniem klimatu.
Źródła:
Nature (Lenton et al., 2019) – nature.com/articles/d41586-019-03595-0
PIK – pik-potsdam.deNauka jest zgodna – klimat zmienia się
z winy człowieka
Co się dzieje: Praktycznie cała nauka potwierdza, że zmiany są szybkie, głębokie i napędzane głównie przez spalanie paliw kopalnych, wylesianie i przemysł.
Gdzie to widać:
We wszystkich raportach IPCC od 1990 roku, a zwłaszcza w AR6 (2023), potwierdzono:
„Nie ma żadnych wątpliwości, że działalność człowieka doprowadziła do ocieplenia atmosfery, oceanów i lądów”.
W recenzowanych badaniach ponad 99% publikacji naukowych mówi to samo.
Źródła:
IPCC – ipcc.ch/report/ar6/syr
Cook et al. – iopscience.iop.org/article/10.1088/1748-9326/8/2/024024Podsumowanie: To nie przyszłość. To teraźniejszość.
Zmiany klimatyczne nie dzieją się gdzieś daleko. Ich skutki są widoczne w Polsce, w Europie, w Twoim ogrodzie, na Twoim targu, w Twoim kalendarzu rolniczym i w planie miasta. To już nie jest temat wyłącznie naukowy – to temat życia i śmierci, przyszłości i teraźniejszości, wspólnoty i odpowiedzialności.
Oprac. jb

💚💚💚

Musimy przewartościować nasze podejście do zwierząt i otaczającej nas przyrody i zrozumieć, że stanowimy obecnie największe zagrożenie dla tej planety i jej zwierzęcych mieszkańców. I powinniśmy zrobić to nie ze strachu o własne zdrowie lub życie, przyszłość swoich bliskich czy gatunku ludzkiego – powinniśmy to zrobić z poczucia przyzwoitości i szacunku. Nie da się uczciwie walczyć o prawa i ich egzekwowanie w kwestii sprawiedliwości społecznej i jednocześnie tolerować czy czynnie uczestniczyć w gigantycznej opresji wobec dziesiątek miliardów zwierząt pozaludzkich.
Monika Kohut – weganka, abolicjonistka zwierzęca, aktywistka, feministka. Działa aktywnie na rzecz równości wszystkich istot żyjących.

💚💚💚

Na dziś wiemy jedno, że nie ma nakazu jedzenia mięsa w Kościele, ani nie ma zakazu jego jedzenia. A miejscem, gdzie podejmujemy takie decyzje jest nasze sumienie. I wrażliwość tego sumienia mówi nam, którą opcję należy/można wybrać z licznych propozycji diet. Każdy ma prawo do swoich wyborów. Nie narzucamy go instytucjonalnie.
Od zawsze w Kościele są praktykowane posty. A klasyczny post chrześcijański to po prostu niejedzenie mięsa i w naszej tradycji chrześcijańskiej od zawsze nie jemy mięsa np. w piątki.
To pokazuje, że od wieków w naszej refleksji był, jak można powiedzieć, wyrzut sumienia, że jednak jemy zwierzęta.
O. Stanisław Jaromi OFMConv.
Wywiad pt. „Nowe przymierze z przyrodą?”

💚💚💚

„Zwróćmy również uwagę na etyczny aspekt dokarmiania. Niewiele osób jest świadomych, że pożywienie zostaje wyrzucane jako przynęta w bezpośrednim otoczeniu stanowisk strzeleckich, tak zwanych ambonek.
Głodne zwierzęta same pojawiają się na linii strzału, co czyni z aktu polowania egzekucję. Zabijanie zwierząt w pobliżu ambon ukazuje rzeczywisty obraz myśliwych i ich tak zwaną miłość do przyrody.
„Etyczne potępienie myślistwa”
Dariusz Dąbek – dr nauk humanistycznych, filozof, logik, trener mediacji,
negocjator.
💚💚💚

„Nurt ekofeminizmu, obszernie zajmujący się problemem męskiej dominacji zarówno w stosunku do kobiet, jak i środowiska naturalnego, zwrócił uwagę na patriarchalne korzenie elementów kultury myśliwskiej. Myślistwo rekreacyjne, które często prezentowane jest przez samych uczestników jako sport lub równa walka, to w istocie forma jednostronnej agresji, gwałt na przeciwniku, który nie wyraził zgody na udział w zmaganiach. W tej morderczej odsłonie biofilii myśliwy – stalker („romantyczny gwałciciel”) jest przekonany, iż jego ofiara sama sprowokowała go do ataku i ponosi winę zaswój los. Zgrzeszyła pięknem, a więc musi ponieść zasłużoną karę”.
„Etyczne potępienie myślistwa”
Dariusz Jedzok – absolwent Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Śląskiego.
💚💚💚

„Dla społeczności myśliwych całe to zło jest legitymizowane przez moralność łowiecką, która jest złą moralnością, tak jak moralność grupy przestępczej czy moralność kanibali. Społeczne hominidy jako ssaki świadome sprawstwa swojego i innych są skazane na moralność – żadna ludzka grupa nie może się utrzymać przez współdziałanie członków bez przestrzegania wzajemności i wspólnej wartości czy celu”.
„Etyczne potępienie myślistwa”
Andrzej Elżanowski – prof. dr hab. w zakresie nauk biologicznych.
💚💚💚

„Zabijanie zwierząt towarzyszyło ludzkości w toku filogenezy. Człowiek zabijał, żeby przeżyć, szczególnie w okresie lodowcowym, kiedy trudno było o pokarm roślinny. Zabijał także, czyniąc ofiary, jednakże nie było to
zabijanie dla przyjemności. Co więcej, szanse zwierzęcia i człowieka w walce były bardziej wyrównane. Już we wczesnym średniowieczu na terenie Europy myślistwo stało się mało ważnym aspektem gospodarki, a w czasach współczesnych – wyspecjalizowanych hodowli – jest wręcz zbędne.
Jednak istnieje, i to dla zupełnie innych celów”.
„Etyczne potępienie myślistwa”
Honorata Korpikiewicz – prof. dr hab. w dyscyplinie: filozofia.
💚💚💚

„Przyjąć można więc, że prawidłowe jest potoczne znaczenie słowa „myślistwo”, oznaczające pozbawienie zwierząt życia w wyniku polowań. Myślistwo rekreacyjne to natomiast myślistwo, w którym głównym – a często wręcz jedynym – celem jest patologicznie rozumiana „rekreacja” – pozbawianie zwierząt życia nie w związku z jakąś formą zagrożenia, nawet nie dla mięsa, ale przede wszystkim dla satysfakcji myśliwego. Zabijanie zwierzątjako forma relaksu, przyjemności”.
„Etyczne potępienie myślistwa”
Tomasz Cyrol – adwokat, dr nauk prawnych.
💚💚💚

„Odwołajmy się najpierw do zasady: „Nie zabijaj” ze starotestamentowego Dekalogu, która w wersji oryginalnej zakazuje mordowania – czyli zabierania życia niewinnym – tym, którzy nic złego nam nie uczynili, tym, którzy nie mają winy w sobie i są zbyt słabi, aby bronić samych siebie.
Mój adwersarz mógłby w tym wypadku powiedzieć, że zakaz ten dotyczy wyłącznie relacji międzyludzkich. Należy zadać pytanie – dlaczego na obecnym, wysokim poziomie wiedzy neurobiologicznej i rozwiniętej świadomości moralnej musimy tak wąsko interpretować tę zasadę? Dlaczego
kategorią „niewinnych” powinniśmy nadal obejmować wyłącznie przedstawicieli gatunku Homo sapiens i nikogo więcej? Z etycznego punktu widzenia, kategoria „niewinnych” jest zakresowo szersza i wykracza poza przynależność do jednego gatunku”.
„Etyczne potępienie myślistwa” –
dr hab. Dorota Probucka, prof. UP.
💚💚💚

„Ludzie nie dostrzegają lub nie chcą dostrzegać cierpienia zwierząt hodowlanych. Nie widzą, co się dzieje ze zwierzętami hodowanymi na mięso. Jak wygląda produkcja mleka. Ja staram się im to uświadomić”.
red. TOK FM, Ewa Podolska
💚💚💚
„Termin „zwierzęta” powinien zostać porzucony w rozważaniach etycznych. Jako kategoria systematyki biologicznej jest zbyt szeroki, żeby można było go sensownie używać w kontekście etyki. Jest mi z tym określeniem coraz bardziej niewygodnie i gorączkowo zaczynam szukać sposobu, żeby go nie stosować w podobnych rozważaniach.
Dariusz Gzyra
💚💚💚
„Strzelanie dla przyjemności do zwierząt jest patologią, to powiedzmy sobie wprost. Rozumiem łowiectwo, gdy istnieją istotne pilne powody, ale tym powinni zająć się fachowcy, a nie osoby, które idą do lasu jak na zawody sportowe czy do parku rozrywki z wypasionym sprzętem do zabijania”.
O. Stanisław Jaromi OFM CONV.
💚💚💚