Janusz Bończak, Autor w serwisie Magazyn ISTOTA.info

Papuvege

28 stycznia 202128 stycznia 2021 Janusz Bończak Weganie, Weganin, weganka, Wegańskie jedzenie, Zdrowie

Papuvege to nie tylko miejsce, w którym zjecie najlepsze wegańskie burgery i wrapy na tej szerokości geograficznej, ale też filozofia szerząca weganizm

Czytaj dalej

Aktualności

Weterani amerykańskiego hard rocka zagrają na Pol’and’Rock 2021!

25 stycznia 202125 stycznia 2021 Janusz Bończak

Założony w 1991 roku zespół debiutował dwa lata później wydawnictwem „Transnational Speedway League”. Clutch ma na koncie 12 albumów, a

Czytaj dalej

Dworek Janusz Bończak Joanna Hańderek Wywiad

Wykład w Centrum Kultury Dworek Białoprądnicki – „Wykluczenia”

25 stycznia 202127 czerwca 2022 Janusz Bończak

J.B. Czy „wykluczanie” oprócz tego, że ma wydźwięk pejoratywny, jest także pożytecznym, praktycznym narzędziem regulowania relacji międzyludzkich w społeczeństwie? J.H.

Czytaj dalej

Aktualności WOŚP

WOŚP gra w niedzielę handlową!

25 stycznia 20215 stycznia 2022 Janusz Bończak

Więcej czasu do przygotowania atrakcji dla organizatorów Finałów, możliwość handlu w niedzielę, w którą odbędzie się zbiórka i przedłużenie finałowej

Czytaj dalej

Marcin Urbaniak

List do redakcji

25 stycznia 202125 stycznia 2021 Janusz Bończak Danuta Tymowska, Jane Goodall, Marcin Urbaniak

Pan dr hab. Marcin Urbaniak, Magazyn Istota, 22 stycznia, 2021 Szanowny Panie Docencie, Z wielką satysfakcją przeczytałam Pana recenzję mojej

Czytaj dalej

Julia Bochenek

Czy władza może ingerować w nasze życie? Rozważania w związku z drukiem poselskim nr 866

22 stycznia 2021 Janusz Bończak Julia Bochenek, Mandaty, Prawo, protesty

Filozofia polityczna oraz społeczna na kanwie rozważań w XVII wieku utworzyła pojęcie „umowy społecznej”. Padło pytanie: „W jaki sposób doszło

Czytaj dalej

Dworek

Strażnik tradycji griotów – Ablaye Badji w Dworek TV

21 stycznia 202121 stycznia 2021 Janusz Bończak

Kolejna rozmowa okraszona muzyką w nowej telewizji internetowej utworzonej przez Centrum Kultury „Dworek Białoprądnicki”. Na kanale Dworek TV, w programie

Czytaj dalej

Joanna Hańderek

2020?

21 stycznia 202121 stycznia 2021 Janusz Bończak

Pandemia koronawirusa pojawia się w Europie w marcu 2020 roku. Polki i Polacy dowiadują się, co to oznacza. Zaczyna się

Czytaj dalej

Karolina Kuszlewicz

Prawa zwierząt

19 stycznia 202119 stycznia 2021 Janusz Bończak

„Aby zakwestionować niesprawiedliwość wszędzie, musimy praktykować sprawiedliwość wszędzie: na ulicach, na sali sądowej i na własnych talerzach”. dr Melanie Joy

Czytaj dalej

Aktualności WOŚP

Ruszyła budowa studia 29. Finału WOŚP!

19 stycznia 20215 stycznia 2022 Janusz Bończak 29. Finał WOŚP, WOŚP

Warszawskie studio WOŚP to symbol obrazujący gorącą, finałową atmosferę w całej Polsce. Tak jak co roku w centrum Warszawy powstaje

Czytaj dalej

Dworek

Tropicielki rodzinnych historii / Dworek TV

18 stycznia 202118 stycznia 2021 Janusz Bończak Dworek Białoprądnicki, Horyzonty, kraków, Prądnik

Stare dokumenty, wyblakłe fotografie z nieznanymi twarzami, zatarte wspomnienia… Jak odnaleźć własne korzenie i poznać zapomnianą rodzinną historię? Od czego

Czytaj dalej

Joanna Hańderek

Płeć przemocy

18 stycznia 202118 stycznia 2021 Janusz Bończak Istota, Joanna Hańderek, Przemoc, weganka

Czy przemoc ma płeć? Oczywiście, że nie. Oczywiście, że zarówno kobieta jak i mężczyzna mogą być przemocowi, agresywni, czy stosować

Czytaj dalej

Julia Bochenek

Czy przemoc ma płeć?

15 stycznia 202118 stycznia 2021 Janusz Bończak

Feminizm „lubi” się pokazywać ze swojej skrajnej strony. To dosyć mocno zaburza prawdziwy osąd dotyczący jego istotności. Pierwsze wzmianki o

Czytaj dalej

Czytelnia Ekologia Chrześcijańska Marcin Urbaniak Recenzje

Laudato Si’

14 stycznia 202111 kwietnia 2023 Janusz Bończak Brak komentarzy Encyklika, laudato Si', Marcin Urbaniak, Recenzja

Uwagi wokół encykliki Laudato Si’ Ojca Świętego Franciszka Zacznijcie od zrobienia tego, co konieczne, potem zróbcie to, co możliwe. I

Czytaj dalej

Dworek

Ghostman – koncert i rozmowa w nowej Dworek TV

14 stycznia 202114 stycznia 2021 Janusz Bończak

Nieprzeciętny wokalista i saksofonista, który swojego głosu używa jak instrumentu. Ghostman, a więc „człowiek duch”, opowiada o swoim życiu

Czytaj dalej

Elżbieta Bińczak-Hańderek

Ballada

13 stycznia 202113 stycznia 2021 Janusz Bończak

Ballada Joanna Hańderek Ciemiężyca zielona, czerwolist pospolity, wawrzynek wilczełyko, kolcowój zwyczajny, śnieguliczka biała, janowiec barwierski, dwie żaby na kamieniu, staw

Czytaj dalej

Zielony Kraków

Bobrowe uroczysko w Toniach

13 stycznia 202113 stycznia 2021 Janusz Bończak

Spacerując wzdłuż rzeczki Sudół możemy podziwiać, nie tylko urokliwe dzikie łąki, ale również siedliska bobrów. Miasto o nie dba. –

Czytaj dalej

Aktualności

KRAKOWSKI PANEL KLIMATYCZNY

13 stycznia 202113 stycznia 2021 Janusz Bończak

KONSULTACJE SPOŁECZNE 04.01.2021 Fundacja Instytut Polityk Publicznych, operator Krakowskiego Panelu klimatycznego, we współpracy z Wydziałem Gospodarki Komunalnej UMK oraz Wydziałem

Czytaj dalej

Dworek

Dworek białoprądnicki

13 stycznia 202113 stycznia 2021 Janusz Bończak

Pałac renesansowy w XVI wieku Pierwsze znane wzmianki źródłowe potwierdzające istnienie na Prądniku, obok folwarku, także dworu biskupiego pochodzą z

Czytaj dalej

Janusz Bończak Marek Kryda Wywiad

Skandynawski ornament plecionkowy na Wawelu!

12 stycznia 202124 kwietnia 2022 Janusz Bończak

Rozmowa “Istoty” z Markiem Krydą – członkiem Brytyjskiego Towarzystwa Archeologicznego, założyciela Stowarzyszenia Normanistwów Polskich, od lat zajmujący się jako publicysta

Czytaj dalej

Dworek

MASKBOOK – wystawa artystycznych masek antysmogowych ONLINE

12 stycznia 202112 stycznia 2021 Janusz Bończak

Maskbook to artystyczny międzynarodowy projekt realizowany z inicjatywy i we współpracy z francuskim stowarzyszeniem Art of Change 21. Stanowi twórczą

Czytaj dalej

Dworek

Zapowiedź

8 stycznia 20218 stycznia 2021 Janusz Bończak

Horyzonty – „Wykluczenia” – spotkanie z prof. dr hab. Joanną Hańderek 19 STYCZNIA 2021 (WTOREK), godzina 19:00 Tegoroczny cykl popularnonaukowy

Czytaj dalej

Marcin Urbaniak

Plus i minus 2020 roku.

8 stycznia 20218 stycznia 2021 Janusz Bończak Bioróżnorodność, Marcin Urbaniak, Weganin, zwierzęta

Subiektywnie najważniejszym wydarzeniem minionego roku jest moim zdaniem publikacja z 10 września 2020 raportu WWF, czyli Światowego Funduszu na rzecz Przyrody –

Czytaj dalej

Joanna Hańderek

W tym roku miało być lepiej

2 stycznia 2021 Janusz Bończak Nie strzelam, Sylwester

Drżenie, dygotania, przyspieszone bicie serca, rozbiegane oczy. Pies biegający po pokoju w amoku. Nic nie pomaga, za każdym kolejnym wystrzałem

Czytaj dalej

Joanna Hańderek

W Nowy Rok 2021!

30 grudnia 202031 grudnia 2020 Janusz Bończak 2020, 2021, Joanna Hańderek, Życzenia Noworoczne

Nowy rok. Życzenia noworoczne. Postanowienia noworoczne. Wszyscy bardzo podekscytowani. Myślenie magiczne. Tak jakby miało się coś zmienić. Odliczanie minut a

Czytaj dalej

Konkursy

Książka za życzenie Noworoczne 2021

30 grudnia 20204 stycznia 2021 Janusz Bończak Brak komentarzy Konkurs

Życzenia zwycięskie: „Istotne w Nowym Roku niech będzie spełnione życzenie, by istota drugiej istoty chroniła istnienie„. Gratulujemy zwyciężczyni konkursu. Książkę

Czytaj dalej

Janusz Bończak Wywiad

Zdrowo!

28 grudnia 202024 kwietnia 2022 Janusz Bończak dietetyk, Zdrowie

Rozmowa „Istoty” z Karoliną Kozelą-Paszek, dietetykiem klinicznym oraz sportowym. Coraz więcej osób jest zainteresowanych zmianą diety na tę opartą na

Czytaj dalej

Zielony Kraków

Zero waste

28 grudnia 202017 lutego 2022 Janusz Bończak Weganie, Zero waste

Milion ton ubrań jest wyrzucanych każdego roku w Wielkiej Brytanii do kosza. Polacy w podobnym czasie marnują żywność, której równowartość

Czytaj dalej

W obiektywie

Żaba jest… niebieska

23 grudnia 202023 grudnia 2020 Janusz Bończak

– Idziesz przez las. Przed Tobą stary fragment puszczy, jeszcze pierwotnej, jeszcze niezniszczonej, drogą, którą kiedyś jeździli królowie. Wokół kwitną

Czytaj dalej

Konie

Starzeje się każdy, nawet koń

23 grudnia 202030 marca 2023 Janusz Bończak

Rocznie w Polsce przeznacza się na ubój około 26 tys. koni (2017). Część z nich, sprzedawanych za granicę, czeka długa

Czytaj dalej

W obiektywie

Krąg polarny, koło podbiegunowe…

23 grudnia 202023 grudnia 2020 Janusz Bończak Arktyka, Dariusz Wojciechowski, Fotografia, W obiektywie

– Krąg polarny, koło podbiegunowe… to coś, o czym uczono nas w szkole, i coś, co kojarzy nam się z

Czytaj dalej

Joanna Hańderek

Dzień dobry, nazywam się…

21 grudnia 202021 grudnia 2020 Janusz Bończak

– Dzień dobry, nazywam się Marta. Nikt o tym nie wie, ale chciałam się przedstawić. Kim jestem? Twoim mlekiem. Nie

Czytaj dalej

Martyna Urbańczyk

Śpieszmy się kochać Arktykę, tak szybko odchodzi…

20 grudnia 202020 grudnia 2020 Janusz Bończak

Mam na imię Martyna i jestem przewodnikiem po Arktyce. Doświadczenie zawodowe zdobywałam pracując w Abisko, malowniczej wiosce położonej w górach

Czytaj dalej

Joanna Hańderek

Dzwonią dzwoneczki!

20 grudnia 202021 grudnia 2020 Janusz Bończak Joanna Hańderek, Święta, Weganie, Zabijanie

Dzwonią dzwoneczki, jadą reklamowe foldery, firmy wysyłkowe już, już nas zalały cud ofertami. Na święta każda sprzedaż jest święta, a

Czytaj dalej

Elżbieta Bińczak-Hańderek

19 grudnia 202019 grudnia 2020 Janusz Bończak Malarstwo, Olej

Elżbieta Bińczak-Hańderek, artystka malarka. Ukończyła Akademię Sztuk Pięknych w Krakowie, w 1964 r., broniąc dyplom u prof. Konrada Srzednickiego. Prace

Czytaj dalej

Jacek Bator

Leczmy przyczyny kontuzji

19 grudnia 202015 marca 2024 Janusz Bończak Jacek Bator Solvano rehabilitacja

Ręka zwisała wzdłuż tułowia prawie bezwładnie. Najmniejszy ruch wywoływał dotkliwy ból barku. Zgięcie w łokciu w celu włożenia dłoni do

Czytaj dalej

Karp

Jakie przepisy powołać, by chronić karpie?

19 grudnia 202019 listopada 2021 Janusz Bończak Adwokatka, Karolina Kuszlewicz, Karpie, Prawo

Co roku podczas sprzedaży żywego karpia dochodzi w wielu przypadkach do przestępstwa znęcania się nad zwierzętami. Przepisy prawa jednak wyraźnie

Czytaj dalej

Julia Bochenek Kawiarenka

Szesnaście dni na rzecz kobiet – przestępstwa seksualne na kanwie polskiego Kodeksu karnego.

18 grudnia 202020 listopada 2021 Janusz Bończak

Polski kodeks karny chroni wiele różnorodnych dóbr, które społeczeństwo uznaje za wyjątkowe – z tego też powodu zasługują na szczególną

Czytaj dalej

Zielony Kraków

Ogrody społeczne w Krakowie

17 grudnia 202017 grudnia 2020 Janusz Bończak kraków, Łąki, Ogrody społeczne, Planty, Zarząd Zieleni Miejskiej

Ogrody społeczne są częścią ekonomii współdzielenia, Umożliwiają wielu osobom korzystanie z zasobu, na który nie mogliby sobie pozwolić samodzielnie. Uroki

Czytaj dalej

Janusz Bończak Marek Kryda Wywiad

Kod DNA Piastów

17 grudnia 20203 grudnia 2024 Janusz Bończak Archeologia, Chrzest Polski, Historia Polski, Marek Kryda, Mieszko I, Nauka, Polska wikingów, Średniowiecze, wiedza, Wikingowie

Rozmowa „Istoty” z Markiem Krydą – członkiem Brytyjskiego Towarzystwa Archeologicznego, założyciela Stowarzyszenia Normanistwów Polskich, od lat zajmujący się jako publicysta

Czytaj dalej

Aktualności Marek Kryda

„Polska wikingów” Marek Kryda

16 grudnia 202013 lipca 2025 Janusz Bończak

Wstęp Niewielu Polaków zdaje sobie sprawę z tego, jak bardzo wiek XX zniekształcił nasze widzenie początków historii Polski. Dorobek XIX-wiecznych

Czytaj dalej

Zdrowie

USG piersi – badanie

15 grudnia 202013 stycznia 2021 Janusz Bończak

Wykorzystuje fale ultradziwiękowe do stworzenia obrazu przez co jest badaniem całkowicie bezpiecznym i można go wykonywać bez ograniczeń u wszystkich

Czytaj dalej

Czytelnia Magdalena Hejda Rozmowy Wywiad

Krakowski Kazimierz, sztuka i koty

14 grudnia 202019 grudnia 2020 Janusz Bończak Brak komentarzy

Z gracją przemykały między rzeźbami i obrazami, baraszkowały na fortepianie, w oknie wypatrywały gości, albo wylegiwały się na ławie tuż

Czytaj dalej

Kalendarium Marcin Urbaniak

Międzynarodowy Dzień Małpy

14 grudnia 202014 grudnia 2020 Janusz Bończak

Trwa okrutna moda na trzymanie w domu, jako zwierząt towarzyszącego, małp z gatunków kapucynek, marmozet czy tamaryn. Jest to szerszy

Czytaj dalej

Aktualności Joanna Hańderek

Szacunek

14 grudnia 202020 grudnia 2020 Janusz Bończak

Patrzę na zabitą świnię. Ciało zwierzęcia porzucone na drodze. Obok rozbite jajka. Rozrzucone jedzenie blokujące całą jezdnię. Wcześniej protestujący ludzie

Czytaj dalej

Janusz Bończak Wywiad

Jak być zdrowym

14 grudnia 20203 lutego 2023 Janusz Bończak

Rozmowa z licencjonowanym trenerem triathlonu, sędzią sportowym Polskiego Związku Triathlonu z Opola, witarianinem Piotrem Skrzynkowskim. Dziś jesteś trenerem triathlonu, trenerem

Czytaj dalej

Jacek Bator

Sacrum a zgaga

12 grudnia 202027 marca 2024 Janusz Bończak Istota, Solvani, Solvano

Ból pleców promieniował przez pośladek i tył nogi do łydki, istotnie utrudniając chodzenie. Budził też w nocy. Już pod koniec

Czytaj dalej

Janusz Bończak Transport Wywiad

Transport szybko się zmienia?

8 grudnia 202013 stycznia 2021 Janusz Bończak Aleksander Głuś, MAN, Mercedes, Transport, Truck of the Year

Rozmowa „Istoty” z redaktorem naczelnym portalu internetowego „Truck i Transport”, Aleksandrem Głusiem, polskim przedstawicielem w międzynarodowym jury Truck of the

Czytaj dalej

Marcin Łubiński Polandrock

Woodstock oczyma żółtodzioba

6 grudnia 202016 lutego 2021 Janusz Bończak ASP, Festiwal, Jarocin, Kostrzyn, Marcin Łubiński

Trójka członków Polskiego Towarzystwa Etycznego miała wyruszyć na festiwal Jurka Owsiaka dzięki zaproszeniu Warszawskiej Izby Adwokackiej, by mówić z uczestnikami

Czytaj dalej

Jacek Bator

Nie tylko siła

1 grudnia 202019 grudnia 2020 Janusz Bończak Jacek Bator Solvano rehabilitacja

Petar wyróżniał się pośród trenujących trudnością wykonywanych ćwiczeń, systematycznością i niezwykłą determinacją. Zaintrygowany, zagadnąłem go, skąd czerpie motywację. Okazało się,

Czytaj dalej

Na stronie Istota.info wierzymy, że słowo ma moc budowania mostów. nie murów.
Tworzymy przestrzeń opartą na empatii, szacunku i odpowiedzialności wobec wszystkich istot ludzkich i pozaludzkich.

Każdy tekst, każde słowo publikowane na tej stronie powstaje z intencją promowania:
💚 solidarności międzygatunkowej i międzyludzkiej 💚 świadomości ekologicznej i społecznej 💚 kultury niekrzywdzenia i współodczuwania.

Istota.info jesteśmy przestrzenią wspólnej odpowiedzialności i współtworzenia dobrych relacji i mądrych wyborów.

At Istota.info, we believe that words have the power to build bridges, not walls.
We create a space rooted in empathy, respect, and responsibility toward all beings human and non-human alike.

Every article, every word published on this site is written with the intention of promoting:
💚 interspecies and human solidarity
💚 ecological and social awareness
💚 a culture of non-harm and shared feeling.

Istota.info is a space of shared responsibility, a place for co-creating good relationships and wise choices.

Weganizm to sposób życia, który szanuje wszystkie czujące istoty i pokazuje, że wszystko jest ze sobą połączone.
Każda istota, która czuje, zasługuje na troskę i ochronę – niezależnie od gatunku.
Weganizm pomaga ograniczyć cierpienie zwierząt i szkody dla planety. To wybór dla lepszej przyszłości.
Nie chcemy używać zwierząt jako rzeczy, jedzenia ani produktów. One nie są naszym narzędziem.
Ważne są dla nas dobro, sprawiedliwość, empatia i świadomość wpływu naszych wyborów.
Wierzymy w współczucie, solidarność i siostrzeństwo z innymi czującymi istotami – ludźmi i zwierzętami.
Znamy trudności, ale wierzymy, że zmiana jest możliwa – krok po kroku.
Nie zgadzamy się na manipulacje, które odbierają zwierzętom ich godność i prawa.
Każdy może próbować żyć bardziej wegańsko – na swój sposób, w swoim tempie. Każdy krok się liczy.
Nie jesteśmy ruchem politycznym, ale chcemy łączyć ludzi ponad podziałami.
Zachęcamy duchowość i religie do spojrzenia na zwierzęta z miłością i troską.
Ufamy nauce, ale nie takiej, która krzywdzi istoty żywe lub niszczy środowisko.
Weganizm to i rozum, i serce. Chcemy rozmawiać, współpracować i budować świat oparty na wartościach.

„Urząd rzeczniczy to istotny krok w kierunku prawnego uznania podmiotowości zwierząt. Dziś zwierzęta, które z jednej strony nie są rzeczami (jak stanowi wprost art. 1 ust. 1 Ustawy o ochronie zwierząt), a z drugiej nie mają podmiotowości prawnej, pozostają w zawieszeniu, jeśli chodzi o ich status prawny”.
mec. Karolina Kuszlewicz

„Rzecznik praw zwierząt czy też ogólnopolski inspektorat praw zwierząt musiałby być instytucją niezależną od Inspekcji Weterynaryjnej, od parlamentu czy rządu. Generalnie od wszelkich instytucji, które patrzą na zwierzęta nie z punktu etyczno-moralnego, tylko jako produkt, rzecz, którą się np. handluje
w celach konsumpcyjnych”.
Prezes TOZ RP Wojciech Muża

Oczywiście ta osoba powinna być weganinem, bo to zmienia perspektywę i podejście do zwierząt jako właśnie do produktów. Myślę, że byłoby rażącą sprzecznością, gdyby rzecznik ochrony zwierząt je konsumował”.
Szef Fundacji Viva Akcja dla Zwierząt Cezary Wyszyński

💚💚💚

Anna Spurek, Dyrektorka Generalna Green REV Institute: – Przeprojektowanie systemu żywności to zadanie na teraz. Sektor hodowlany to motor nierówności i braku bezpieczeństwa żywnościowego i żywności. Półki pełne mięsa i nabiału warto zestawić z głodem i ubóstwem. Dania już wprowadza polityki dla przebudowy systemu do systemu roślinnego, pytanie co z Polską Panie Ministrze Siekierski, Premierze Tusku, Ministro Leszczyno, Ministro Hennig- Kloska?

💚💚💚

Anna Spurek,
COO Green REV Institute:
– Aktywizm systemowy dla zmiany i naprawy systemu żywności to dzisiaj must w działaniach klimatycznych. Czas, żeby młode osoby mówiły sprawdzam rządzącym, pukały do drzwi gabinetów w Brukseli i skutecznie wykorzystywały narzędzia partycypacji dla transformacji systemu żywności. Tematyka systemu żywności i rolnictwa jest bardzo szeroka, w ramach Youth Climate Lab koncentrujemy się na deforestacji, której przyczyną jest rolnictwo zwierzęce, prawie do dostępu do wegańskich posiłków oraz problemie marnowania żywności.

💚💚💚

Morgan Janowicz,
Koordynatorka ds. Partnerstwa REV:
– Roślinne szkoły to nie tylko projekt REV ale to nasza misja i element strategii naprawy systemu żywności. Jako reprezentantka Gen Z wiem, że odpowiedzialność za naprawę systemu żywności to odpowiedzialność instytucji, przemysłu, rządów, samorządów, szkół… i mocna, silna edukacja klimatyczna.

💚💚💚

Julia Sawka – Kluczowe jest także zrozumienie potęgi naszych wyborów jako siły zmiany. Nie marnuj – kupuj odpowiedzialnie to manifest troski o naszą planetę i przyszłe pokolenia. Wspólnie budujemy społeczeństwo świadome, gotowe podejmować decyzje, mające na uwadze ekologię, etykę i zrównoważony rozwój. W ramach Youth Climate Lab skupiamy się na kampaniach społecznych, które inspirują do pozytywnych zmian.

Zmiany klimatyczne zachodzą zbyt szybko. fakty, źródła i dowody z całego świata
Temperatura rośnie szybciej,
niż przewidywano
Co się dzieje: Średnia globalna temperatura wzrosła już o ponad 1,2°C względem epoki przedprzemysłowej.
Gdzie to widać:
Europa: w 2023 i 2024 roku Europa notowała rekordowe fale upałów (np. Grecja, Hiszpania, Włochy).
Kanada i USA: rekordowe temperatury połączone z suszami i pożarami (np. Kolumbia Brytyjska, Kalifornia).
Indie, Pakistan: fale upałów przekraczające 50°C i powodujące dziesiątki tysięcy zgonów w ostatnich latach.
Źródła:
NASA GISTEMP – data.giss.nasa.gov/gistemp
NOAA – ncei.noaa.govCO₂ i gazy cieplarniane
w atmosferze rosną błyskawicznie
Co się dzieje: Stężenie CO₂ przekroczyło 420 ppm – najwyżej od co najmniej 3 mln lat. Zmiana tempa: 100 razy szybciej niż w naturalnych cyklach klimatycznych.
Gdzie to widać:
Miasta: duże emisje w obszarach metropolitalnych (np. Szanghaj, Delhi, Nowy Jork, Warszawa).
Regiony przemysłowe: emisje metanu z kopalń (Chiny, Australia) i rolnictwa przemysłowego (Brazylia, USA).
Źródła:
NOAA – gml.noaa.gov/ccgg/trends
Keeling Curve – keelingcurve.ucsd.eduLód znika – oceany rosną
Co się dzieje: Lód morski Arktyki kurczy się o ponad 13% na dekadę. Lodowce w Himalajach, Andach i Alpach znikają. Topnienie Grenlandii i Antarktydy podnosi poziom oceanów.
Gdzie to widać:
Arktyka: Przejście Północno-Zachodnie zaczyna być żeglowne latem.
Antarktyda Zachodnia: niestabilność lodowca Thwaites zagraża gwałtownemu podniesieniu poziomu mórz.
Alpy, Tatry, Karpaty: lokalne lodowce i jęzory śnieżne cofają się lub zniknęły całkowicie.
Źródła:
NSIDC – nsidc.org
ESA Climate – climate.esa.intEkstremalne zjawiska pogodowe
Co się dzieje: Zmiany klimatyczne zwiększają intensywność i częstotliwość ekstremalnych zjawisk: susze, powodzie, burze, huragany, pożary.
Gdzie to widać:
Australia: megapożary 2019–2020 spaliły ponad 10 mln ha i zabiły setki milionów zwierząt.
Niemcy: katastrofalne powodzie w dolinie Ahr (2021).
Afryka Wschodnia: długotrwała susza, głód, migracje.
Polska: wzrost liczby gwałtownych burz, lokalne podtopienia i tzw. „komórki burzowe” coraz silniejsze.
Źródła:
WMO – public.wmo.int
EM-DAT – emdat.beUtrata siedlisk i migracje gatunków
Co się dzieje: Gatunki przenoszą się w stronę biegunów i wyższych wysokości. Ekosystemy się rozpadają, łąki alpejskie i rafy koralowe wymierają.
Gdzie to widać:
Wielka Rafa Koralowa (Australia): ponad 90% koralowców doświadczyło wybielania termicznego.
Amazonia i Kongo: lasy przestają pochłaniać węgiel – zaczynają go emitować.
Polska: nowe gatunki owadów i ptaków, przesunięcia pór kwitnienia i migracji.
Źródła:
IPBES – ipbes.net/global-assessment
WWF – livingplanet.panda.orgPrzekraczane są punkty krytyczne
Co się dzieje: System klimatyczny wchodzi w fazy niestabilności, z których nie da się już wycofać (np. topnienie wiecznej zmarzliny, zanik lasów tropikalnych, osłabienie prądów oceanicznych).
Gdzie to widać:
Syberia i Alaska: topniejąca zmarzlina emituje metan – potężny gaz cieplarniany.
Amazonia: części regionu przeszły w tryb „netto emiter” CO₂.
Atlantyk: prądy oceaniczne AMOC (m.in. Golfstrom) słabną – grozi to Europie ogromnym zaburzeniem klimatu.
Źródła:
Nature (Lenton et al., 2019) – nature.com/articles/d41586-019-03595-0
PIK – pik-potsdam.deNauka jest zgodna – klimat zmienia się
z winy człowieka
Co się dzieje: Praktycznie cała nauka potwierdza, że zmiany są szybkie, głębokie i napędzane głównie przez spalanie paliw kopalnych, wylesianie i przemysł.
Gdzie to widać:
We wszystkich raportach IPCC od 1990 roku, a zwłaszcza w AR6 (2023), potwierdzono:
„Nie ma żadnych wątpliwości, że działalność człowieka doprowadziła do ocieplenia atmosfery, oceanów i lądów”.
W recenzowanych badaniach ponad 99% publikacji naukowych mówi to samo.
Źródła:
IPCC – ipcc.ch/report/ar6/syr
Cook et al. – iopscience.iop.org/article/10.1088/1748-9326/8/2/024024Podsumowanie: To nie przyszłość. To teraźniejszość.
Zmiany klimatyczne nie dzieją się gdzieś daleko. Ich skutki są widoczne w Polsce, w Europie, w Twoim ogrodzie, na Twoim targu, w Twoim kalendarzu rolniczym i w planie miasta. To już nie jest temat wyłącznie naukowy – to temat życia i śmierci, przyszłości i teraźniejszości, wspólnoty i odpowiedzialności.
Oprac. jb

💚💚💚

Musimy przewartościować nasze podejście do zwierząt i otaczającej nas przyrody i zrozumieć, że stanowimy obecnie największe zagrożenie dla tej planety i jej zwierzęcych mieszkańców. I powinniśmy zrobić to nie ze strachu o własne zdrowie lub życie, przyszłość swoich bliskich czy gatunku ludzkiego – powinniśmy to zrobić z poczucia przyzwoitości i szacunku. Nie da się uczciwie walczyć o prawa i ich egzekwowanie w kwestii sprawiedliwości społecznej i jednocześnie tolerować czy czynnie uczestniczyć w gigantycznej opresji wobec dziesiątek miliardów zwierząt pozaludzkich.
Monika Kohut – weganka, abolicjonistka zwierzęca, aktywistka, feministka. Działa aktywnie na rzecz równości wszystkich istot żyjących.

💚💚💚

Na dziś wiemy jedno, że nie ma nakazu jedzenia mięsa w Kościele, ani nie ma zakazu jego jedzenia. A miejscem, gdzie podejmujemy takie decyzje jest nasze sumienie. I wrażliwość tego sumienia mówi nam, którą opcję należy/można wybrać z licznych propozycji diet. Każdy ma prawo do swoich wyborów. Nie narzucamy go instytucjonalnie.
Od zawsze w Kościele są praktykowane posty. A klasyczny post chrześcijański to po prostu niejedzenie mięsa i w naszej tradycji chrześcijańskiej od zawsze nie jemy mięsa np. w piątki.
To pokazuje, że od wieków w naszej refleksji był, jak można powiedzieć, wyrzut sumienia, że jednak jemy zwierzęta.
O. Stanisław Jaromi OFMConv.
Wywiad pt. „Nowe przymierze z przyrodą?”

💚💚💚

„Zwróćmy również uwagę na etyczny aspekt dokarmiania. Niewiele osób jest świadomych, że pożywienie zostaje wyrzucane jako przynęta w bezpośrednim otoczeniu stanowisk strzeleckich, tak zwanych ambonek.
Głodne zwierzęta same pojawiają się na linii strzału, co czyni z aktu polowania egzekucję. Zabijanie zwierząt w pobliżu ambon ukazuje rzeczywisty obraz myśliwych i ich tak zwaną miłość do przyrody.
„Etyczne potępienie myślistwa”
Dariusz Dąbek – dr nauk humanistycznych, filozof, logik, trener mediacji,
negocjator.
💚💚💚

„Nurt ekofeminizmu, obszernie zajmujący się problemem męskiej dominacji zarówno w stosunku do kobiet, jak i środowiska naturalnego, zwrócił uwagę na patriarchalne korzenie elementów kultury myśliwskiej. Myślistwo rekreacyjne, które często prezentowane jest przez samych uczestników jako sport lub równa walka, to w istocie forma jednostronnej agresji, gwałt na przeciwniku, który nie wyraził zgody na udział w zmaganiach. W tej morderczej odsłonie biofilii myśliwy – stalker („romantyczny gwałciciel”) jest przekonany, iż jego ofiara sama sprowokowała go do ataku i ponosi winę zaswój los. Zgrzeszyła pięknem, a więc musi ponieść zasłużoną karę”.
„Etyczne potępienie myślistwa”
Dariusz Jedzok – absolwent Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Śląskiego.
💚💚💚

„Dla społeczności myśliwych całe to zło jest legitymizowane przez moralność łowiecką, która jest złą moralnością, tak jak moralność grupy przestępczej czy moralność kanibali. Społeczne hominidy jako ssaki świadome sprawstwa swojego i innych są skazane na moralność – żadna ludzka grupa nie może się utrzymać przez współdziałanie członków bez przestrzegania wzajemności i wspólnej wartości czy celu”.
„Etyczne potępienie myślistwa”
Andrzej Elżanowski – prof. dr hab. w zakresie nauk biologicznych.
💚💚💚

„Zabijanie zwierząt towarzyszyło ludzkości w toku filogenezy. Człowiek zabijał, żeby przeżyć, szczególnie w okresie lodowcowym, kiedy trudno było o pokarm roślinny. Zabijał także, czyniąc ofiary, jednakże nie było to
zabijanie dla przyjemności. Co więcej, szanse zwierzęcia i człowieka w walce były bardziej wyrównane. Już we wczesnym średniowieczu na terenie Europy myślistwo stało się mało ważnym aspektem gospodarki, a w czasach współczesnych – wyspecjalizowanych hodowli – jest wręcz zbędne.
Jednak istnieje, i to dla zupełnie innych celów”.
„Etyczne potępienie myślistwa”
Honorata Korpikiewicz – prof. dr hab. w dyscyplinie: filozofia.
💚💚💚

„Przyjąć można więc, że prawidłowe jest potoczne znaczenie słowa „myślistwo”, oznaczające pozbawienie zwierząt życia w wyniku polowań. Myślistwo rekreacyjne to natomiast myślistwo, w którym głównym – a często wręcz jedynym – celem jest patologicznie rozumiana „rekreacja” – pozbawianie zwierząt życia nie w związku z jakąś formą zagrożenia, nawet nie dla mięsa, ale przede wszystkim dla satysfakcji myśliwego. Zabijanie zwierzątjako forma relaksu, przyjemności”.
„Etyczne potępienie myślistwa”
Tomasz Cyrol – adwokat, dr nauk prawnych.
💚💚💚

„Odwołajmy się najpierw do zasady: „Nie zabijaj” ze starotestamentowego Dekalogu, która w wersji oryginalnej zakazuje mordowania – czyli zabierania życia niewinnym – tym, którzy nic złego nam nie uczynili, tym, którzy nie mają winy w sobie i są zbyt słabi, aby bronić samych siebie.
Mój adwersarz mógłby w tym wypadku powiedzieć, że zakaz ten dotyczy wyłącznie relacji międzyludzkich. Należy zadać pytanie – dlaczego na obecnym, wysokim poziomie wiedzy neurobiologicznej i rozwiniętej świadomości moralnej musimy tak wąsko interpretować tę zasadę? Dlaczego
kategorią „niewinnych” powinniśmy nadal obejmować wyłącznie przedstawicieli gatunku Homo sapiens i nikogo więcej? Z etycznego punktu widzenia, kategoria „niewinnych” jest zakresowo szersza i wykracza poza przynależność do jednego gatunku”.
„Etyczne potępienie myślistwa” –
dr hab. Dorota Probucka, prof. UP.
💚💚💚

„Ludzie nie dostrzegają lub nie chcą dostrzegać cierpienia zwierząt hodowlanych. Nie widzą, co się dzieje ze zwierzętami hodowanymi na mięso. Jak wygląda produkcja mleka. Ja staram się im to uświadomić”.
red. TOK FM, Ewa Podolska
💚💚💚
„Termin „zwierzęta” powinien zostać porzucony w rozważaniach etycznych. Jako kategoria systematyki biologicznej jest zbyt szeroki, żeby można było go sensownie używać w kontekście etyki. Jest mi z tym określeniem coraz bardziej niewygodnie i gorączkowo zaczynam szukać sposobu, żeby go nie stosować w podobnych rozważaniach.
Dariusz Gzyra
💚💚💚
„Strzelanie dla przyjemności do zwierząt jest patologią, to powiedzmy sobie wprost. Rozumiem łowiectwo, gdy istnieją istotne pilne powody, ale tym powinni zająć się fachowcy, a nie osoby, które idą do lasu jak na zawody sportowe czy do parku rozrywki z wypasionym sprzętem do zabijania”.
O. Stanisław Jaromi OFM CONV.
💚💚💚