Janusz Bończak, Autor w serwisie Magazyn ISTOTA.info

Siostra kura

28 listopada 202020 grudnia 2020 Janusz Bończak Joanna Hańderek, Prawa Kobiet, prawa zwierząt, Sentienci

Prawa kobiet kształtowały się przez cały XX wiek, od praw wyborczych, przez prawa do pracy, równych płac, podmiotowego traktowania, bezpieczeństwa,

Czytaj dalej

Janusz Bończak Wywiad

Gęś a muzea Watykanu

26 listopada 202020 grudnia 2020 Janusz Bończak Brak komentarzy Ewa Podolska, Radio TokFM, Rzecznik Praw Zwierząt

Ewa Podolska o swoim życiu i zwierzętach. Oddwudziestu lat prowadzi Pani programy publicystyczne o tematyce ekologicznej i medycznej z udziałem ekspertów i słuchaczy. Raz

Czytaj dalej

Ekologia Janusz Bończak Wywiad

Na skraju przepaści…

26 listopada 202024 kwietnia 2022 Janusz Bończak Janusz Bończak, Klub Gaja, Marcin Urbaniak

Rozmowa z dr. hab. Marcinem Urbaniakiem – pracownikiem naukowym krakowskiego Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN, gdzie zajmuje się głównie etyką środowiskową,

Czytaj dalej

Aktualności

Dzień bez futra

25 listopada 202013 stycznia 2021 Janusz Bończak

„Ze strony etycznej absolutnie nie da się usprawiedliwić produkcji i zakupu naturalnych futer. Fermy zwierząt futerkowych, to biznes skrajnie okrutny

Czytaj dalej

Aktualności Julia Bochenek Komentarze

Miejscem, w którym styka się kultura administracyjna i erystyka…

24 listopada 202019 grudnia 2020 Janusz Bończak Belgia, Dębica, Julia Bochenek, LGBT, Puurs

(Belgijska gmina Puurs-Sint-Amands zawiesiła współpracę z Dębicą, czyli 20-letnią historię kontaktów pomiędzy samorządami poprzez uchwalenie „Samorządowej Karty Praw Rodziny” –

Czytaj dalej

Janusz Bończak Kawiarenka Wywiad

Widziane z Brukseli

23 listopada 202014 grudnia 2020 Janusz Bończak dr. Marcin Anaszewicz, Janusz Bończak, Sylwia Spurek, Weganin, weganka, Wywiad

Rozmowa z Sylwią Spurek – obrończynią praw człowieka, doktorką nauk prawnych, radczynią prawną, w latach 2015-2019 zastępczynią Rzecznika Praw Obywatelskich,

Czytaj dalej

Joanna Hańderek Komentarze

Zabite Święta

22 listopada 202019 czerwca 2025 Janusz Bończak Istota, Janusz Bończak, Joanna Hańderek, ofiar, świata, Weganie, weganki

Pandemia w toku, szpitale przepełnione, śmiertelność wzrasta. Lekarzom nikt jednak nie bije już brawa. Nikt nie zachwyca się już ich

Czytaj dalej

Martyna Urbańczyk

Weganka z plakatu

20 listopada 202020 grudnia 2020 Janusz Bończak

Gdy w czerwcu 2012 roku Martyna Urbańczyk brała udział w sesji fotograficznej do plakatu „Veggie Parade”, która odbyła się w

Czytaj dalej

Martyna Urbańczyk

Słońce nie zachodzi w mieście Longyeara

20 listopada 202020 grudnia 2020 Janusz Bończak

Myślę, że wielu z nas, jak nie każdy, bawiło się kiedyś globusem. Wprawiało go w ruch, chcąc poniekąd do swojej

Czytaj dalej

Joanna Hańderek Komentarze

Międzynarodowy Dzień Tolerancji

16 listopada 202020 grudnia 2020 Janusz Bończak Istota, Joanna Hańderek, Międzynarodowy Dzień Tolerancji, Tolerancja

Tolerancja to dziwne słowo. Oznacza zarówno akceptację, jak i pogodzenie się z faktem, że dookoła nas istnieje różnorodność, z którą

Czytaj dalej

Joanna Hańderek Komentarze

Pamięć

2 listopada 202019 grudnia 2020 Janusz Bończak

Pójść na grób, zapalić świeczkę. Pożegnać osobę, którą się znało, którą się ceniło, lubiło, czy kochało to jedna z ważniejszych

Czytaj dalej

Joanna Hańderek Komentarze

Pluszakowa miłość?

31 października 202024 listopada 2020 Janusz Bończak Istota, Joanna Hańderek, veganie, zwierzęta

Spodobał nam się pies sąsiadów, albo zwyczajnie od zawsze marzyliśmy o kocie, albo jeszcze inaczej, po prostu wielkie oczy powiedziały

Czytaj dalej

Aktualności Kawiarenka

Kraków w środę

28 października 202014 grudnia 2020 Janusz Bończak

Oglądnij galerię zdjęć 🙂

Czytaj dalej

Julia Bochenek Kawiarenka Komentarze

„Piekło kobiet”? To określenie zbyt ogólne i niekonsekwentnie opisujące temat

28 października 202019 grudnia 2020 Janusz Bończak aborcja, Istota, Julia Bochenek, Piekło Kobiet, protesty

Nie wydaje się być konieczne przedstawienie wyczerpującego opisu wydarzeń z dnia 22 października 2020 roku mających miejsce w pewnym budynku

Czytaj dalej

Joanna Hańderek Kalendarium Kawiarenka Komentarze

Vagina dentata

27 października 202014 grudnia 2020 Janusz Bończak aborcja, Istota, strajk Kobiet, Vagina dentata, Wojna Kobiet

Już starożytni Egipcjanie wiedzieli, że macica przemieszcza się w ciele kobiety powodując jej zmienne nastroje i zagrożenie dla rodziny czy

Czytaj dalej

Joanna Hańderek Komentarze

Prawa kobiet to prawa wszystkich uciskanych

26 października 202026 października 2020 Janusz Bończak

Karolina Kuszlewicz napisała bardzo ważny tekst o walce kobiet, która nie może skończyć się tylko ich sprawą. Walka o prawa

Czytaj dalej

Aktualności Kawiarenka Komentarze Marcin Urbaniak

To jest wojna!

24 października 202014 grudnia 2020 Janusz Bończak aborcja, etyka, Kobiety, Komentarz, kraków, Marcin Urbaniak, Piekło Kobiet, protest, Wojna Kobiet

Komentarz do wyroku Trybunału z perspektywy bioetyka W czwartek 22 października 2020 Trybunał Konstytucyjny – piętnaście osób, będących z wykształcenia

Czytaj dalej

Barbara Niedźwiedzka Ekologia Chrześcijańska Komentarze

Zwierzęta ofiarne?

22 października 202024 listopada 2020 Janusz Bończak biblia, chrześcijanie, Istota, ofiary, Stary Testament, Vwganie, Weganie, zwierzęta

(Boskie Istoty cz. 2) W pierwszym odcinku mojej próby ustalenia, jaki jest stosunek Boga do zwierząt i jaki w związku

Czytaj dalej

Ekologia Chrześcijańska Julia Bochenek Komentarze

Katolicy powinni kształtować postawy ekologiczne?

16 października 202019 grudnia 2020 Janusz Bończak

(…) Upomnę się o waszą krew przez wzgląd na wasze życie – upomnę się o nią u każdego zwierzęcia. (Rdz

Czytaj dalej

Dorota Probucka Myślistwo

Wykaz polskich organizacji i grup społecznościowych potępiających myślistwo (hobbystyczne, rekreacyjne, sportowe), oraz udział dzieci w polowaniach

11 października 202012 października 2020 Janusz Bończak Dorota Probucka, etyka, Myślistwo rekreacyjne, Weganie, zwierzęta

Polskie Towarzystwo Etyczne, Centrum Etyki Chrześcijańskiej im. Tadeusza Ślipko SJ, Akademickie Stowarzyszenie Przeciwko Myślistwu Rekreacyjnemu, Stowarzyszenie Pisarzy Polskich, Stowarzyszenie Twórców

Czytaj dalej

Dorota Probucka Myślistwo

Wprowadzenie do książki pt. „Etyczne potępienie myślistwa”

7 października 202012 października 2020 Janusz Bończak Dorota Probucka, etyka, Myślistwo rekreacyjne, Weganie, zwierzęta

Książka ta została napisana w imieniu bezsilnych, czyli tych, którzy są zbyt słabi, żeby bronić samych siebie. Dedykuję ją aktywistom

Czytaj dalej

Aktualności Dorota Probucka Myślistwo Recenzje

„Etyczne potępienie myślistwa”. Red. Dorota Probucka.Wyd. Universitas 2020

7 października 202012 października 2020 Janusz Bończak Dorota Probucka, etyka, Myślistwo rekreacyjne, Weganie, zwierzęta

Ludzka pomysłowość w dręczeniu zwierząt nie zna granic. Czymś naturalnym stało się przymuszanie ich do życia niewolniczego i skazywanie na

Czytaj dalej

Aktualności Marcin Urbaniak

Lokalne refleksje wokół Światowego Dnia Zwierząt

6 października 20206 października 2020 Janusz Bończak

W bieżącym roku Światowy Dzień Zwierząt, obchodzony globalnie 4 października już od 1931 roku, zbiegł się w Polsce w czasie

Czytaj dalej

Aktualności

Kraków krzyczy!

4 października 2020 Janusz Bończak

Dziś wieczorem w Krakowie młodzież krzyczała w imieniu ofiar, których głos jest nadal ignorowany. Żądali sprawiedliwości dla ofiar, właściwego karanie

Czytaj dalej

Aktualności

Urodziny Fundacji!

4 października 20204 października 2020 Janusz Bończak

Dziś w Galeria Szalom obchodziliśmy pierwszą rocznicę działalności Fundacja Przyjaciele konia Petrusa. Szefowa fundacji Magdalena Hejda na tę okazję przygotowała

Czytaj dalej

Aktualności Aktywność Istoty Ekologia

Postulaty Młodzieżowego Strajku Klimatycznego

29 września 202029 września 2020 Janusz Bończak ekologia, kraków, MSK, Strajk klimatyczny

O co postuluje młodzież? Oto 6 postulatów Młodzieżowego Strajku Klimatycznego: 1. Żądamy prowadzenia polityki klimatycznej w oparciu o aktualne stanowisko

Czytaj dalej

Aktualności Kochamy Płazy Rzecznik Praw Zwierząt

Rada ds. Zwierząt – Uzasadnienie nowelizacji Ustawy o ochronie zwierząt (Piątka dla zwierząt).

15 września 202029 listopada 2023 Janusz Bończak

Jedną z bardzo dobrych propozycji zmian w Ustawie jest ustanowienie Rady ds. Zwierząt. W państwach Unii Europejskiej już funkcjonują podobne

Czytaj dalej

Aktualności Ekologia

Kiedy odbędzie się Panel Klimatyczny dla Krakowa?

15 września 202015 września 2020 Janusz Bończak

– Zgodnie z Zarządzeniem Prezydenta Miasta Krakowa nr 2168/2020 z dnia 3.09.2020 roku w sprawie zatwierdzenia wyników otwartego konkursu ofert

Czytaj dalej

Aktualności Myślistwo

„Etyczne potępienie myślistwa”

4 września 202012 października 2020 Janusz Bończak Dorota Probucka, etyka, Myślistwo rekreacyjne, Weganie, zwierzęta

Pod redakcją naukową dr hab. Doroty Probuckiej, prof. UP ukazała się książka, która jest pierwszą w Polsce zbiorową pracą naukową

Czytaj dalej

Aktualności Aktywność Istoty

Kundel Bury i Kocury w Dworku

4 września 20204 września 2020 Janusz Bończak

Zapraszamy Was na święto bezdomnych zwierząt i ich przyjaciół! W niedzielę 6 września na „swojego człowieka” będą czekały psy i

Czytaj dalej

Aktualności Aktywność Istoty

Marchewkowa Środa 2.10.2020 r.

31 sierpnia 202031 sierpnia 2020 Janusz Bończak

Redakcja „Istoty” zaprasza do sklepu Pracowni Cukierniczej „Blecharzy”, przy ulicy Lea 36a na „Marchewkową Środę”. Będziemy chcieli Was ugościć wegańskimi

Czytaj dalej

Aktualności Marcin Urbaniak

Opinia dotycząca lokalizacji Ośrodka Rehabilitacji Dzikich Zwierząt

30 sierpnia 202030 sierpnia 2020 Janusz Bończak

Sesja Rady Miasta Krakowa – 26 sierpnia 2020 r. Profesjonalny Ośrodek Rehabilitacji Dzikich Zwierząt jest niewątpliwie inwestycją wysokiej potrzeby dla

Czytaj dalej

Aktualności

Marsz Równości

29 sierpnia 202031 sierpnia 2020 Janusz Bończak

Krakowski Rynek Główny gościł dziś „Marsz Równości” w tłumnym, kolorowym pochodzie naokoło Rynku i podążających za nim, kilkunastoosobową grupę osób

Czytaj dalej

Aktualności

Wielkowiejski Targ

29 sierpnia 202029 sierpnia 2020 Janusz Bończak

Dziś kolejny, sobotni targ „Wielkowiejski” przy Urzędzie Gminy w Szycach. Zapraszamy tradycyjnie wegańskim ciastem marchewkowym. Nowością będą muffinki wegańskie z

Czytaj dalej

Kawiarenka Komentarze Natalia Kućma Transport

Kobiety prowadzą!

25 sierpnia 202019 grudnia 2020 Janusz Bończak

Prowadzenie samochodu zawodowo obciążone jest stereotypami, które częściowo wynikają z ogólnych mitów dotyczących kobiet za kierownicą. Wymienianie ich tutaj nie

Czytaj dalej

Kawiarenka Komentarze Transport

Kobieta kierowca – Polka

24 sierpnia 202014 grudnia 2020 Janusz Bończak

Na polskim rynku transportowym brakuje około 100 tysięcy kierowców zawodowych. Jest to dla tej branży ogromny problem i nie dotyczy

Czytaj dalej

Joanna Hańderek Komentarze

Awantura o krowy?

24 sierpnia 202024 sierpnia 2020 Janusz Bończak

Parę dni temu w mediach przetoczyła się krowia afera. Najpierw TVP2 wyemitowało program z krową w studio, podczas którego mówiono

Czytaj dalej

Aktualności

Koni nie zabijamy!

16 sierpnia 202016 sierpnia 2020 Janusz Bończak

Ubój koniowatych jest obecnie prawnie zabroniony w Grecji. Kiedy w Polsce? „Hodowla, tresura i wykorzystywanie zwierząt do jakiegokolwiek pojedynku jest

Czytaj dalej

Aktualności

Warsztaty plastyczne w Czyżynach

16 sierpnia 202016 sierpnia 2020 Janusz Bończak

Kolejna edycja „Krakowskiego Pikniku” za nami. Tym razem mogliśmy się spotkać z mieszkańcami Krakowa w rejonie Czyżyn w nowo otwartym

Czytaj dalej

CPK

Drryń! Drrrrryń! Dryyyyń!!!

10 sierpnia 20204 marca 2021 Janusz Bończak

Świdrujący dźwięk starego telefonu roznosi się w powietrzu. Ale odebranie jednego telefonu nie ukróci go. Będzie dzwonił kolejny i kolejny.

Czytaj dalej

Ekologia Komentarze

Zieleń, transport, odpady, energia – Kraków otwiera się na trudne tematy, organizując pierwszy klimatyczny panel obywatelski

7 sierpnia 202010 sierpnia 2020 Janusz Bończak

Młodzież wychodzi na ulice próbując zapobiec nadchodzącej katastrofie klimatycznej, Kraków chce być zeroemisyjny do 2030 r., a mieszkańcy…mają realną szansę

Czytaj dalej

Komentarze

Tęcza nie obraża

7 sierpnia 20207 sierpnia 2020 Janusz Bończak

W 1978 roku Gilbert Baker, z okazji San Francisco Pride, stworzył tęczową flagę. Był to wyjątkowy czas dla naszej społeczności,

Czytaj dalej

CPK

Piknik Krakowski

3 sierpnia 20204 marca 2021 Janusz Bończak

Za nami pierwsze spotkanie podczas Pikniku Krakowskiego. Piknik odbył się w podgórskim Parku Bednarskiego, zorganizowany został w ramach cyklu spotkań

Czytaj dalej

Aktualności

Najpiękniejsza Domówka Świata zakończona

3 sierpnia 20203 sierpnia 2020 Janusz Bończak

Wyjątkowy na skalę światową festiwal, odbywający się ze względu na sytuację epidemiologiczną w podwarszawskim studio oraz online z festiwalowiczami

Czytaj dalej

Transport

Niderlandzka minister rolnictwa poinformowała o zakazie transportu zwierząt gospodarskich przy temperaturach od 35 stopni Celsjusza.

31 lipca 202031 lipca 2020 Janusz Bończak

Od drugiego lipca w Niderlandach obowiązuje zakaz transportu zwierząt gospodarskich w temperaturach od 35 stopni Celsjusza. Już we wrześniu ubiegłego

Czytaj dalej

Barbara Niedźwiedzka Komentarze

Nasi kuzyni w laboratoriach

31 lipca 202031 lipca 2020 Janusz Bończak

Tweet Pani Sylwii Spurek dotyczący sytuacji zwierząt laboratoryjnych w czasach pandemii poruszył lawinę kpin i dowcipów w mediach społecznościowych. Miałam

Czytaj dalej

Komentarze

Zwierzęta pozaludzkie

30 lipca 202031 lipca 2020 Janusz Bończak

Sposób, w jaki opisujemy nasze relacje z innymi zwierzętami, ma ogromne znaczenie. Nie ma nic dziwnego ani zaskakującego w fakcie,

Czytaj dalej

Janusz Bończak Wywiad

Transport a środowisko

30 lipca 202013 stycznia 2021 Janusz Bończak

Rozmowa „Istoty” z redaktorem naczelnym portalu internetowego „Truck i Transport” Aleksandrem Głusiem, polskim przedstawicielem w międzynarodowym jury Truck of the

Czytaj dalej

Joanna Hańderek Kalendarium

Dzisiaj światowy dzień przeciwko handlowi ludźmi

30 lipca 2020 Janusz Bończak

Udomowienie, z taką dumą prezentujemy udomowione okazy zwierząt, posłuszne naszym rozkazom, podporządkowane w pełni. Są zwierzęta, które bez naszej woli

Czytaj dalej

Komentarze Marcin Urbaniak

Dlaczego oburzają nas zwierzęta pozaludzkie?

29 lipca 202029 lipca 2020 Janusz Bończak

Dr Sylwia Spurek bardzo słusznie poinformowała na Twitterze, że „Nie tylko ludzie ponoszą konsekwencje pandemii. Okrutną cenę za pandemię zapłaciły

Czytaj dalej

Na stronie Istota.info wierzymy, że słowo ma moc budowania mostów. nie murów.
Tworzymy przestrzeń opartą na empatii, szacunku i odpowiedzialności wobec wszystkich istot ludzkich i pozaludzkich.

Każdy tekst, każde słowo publikowane na tej stronie powstaje z intencją promowania:
💚 solidarności międzygatunkowej i międzyludzkiej 💚 świadomości ekologicznej i społecznej 💚 kultury niekrzywdzenia i współodczuwania.

Istota.info jesteśmy przestrzenią wspólnej odpowiedzialności i współtworzenia dobrych relacji i mądrych wyborów.

At Istota.info, we believe that words have the power to build bridges, not walls.
We create a space rooted in empathy, respect, and responsibility toward all beings human and non-human alike.

Every article, every word published on this site is written with the intention of promoting:
💚 interspecies and human solidarity
💚 ecological and social awareness
💚 a culture of non-harm and shared feeling.

Istota.info is a space of shared responsibility, a place for co-creating good relationships and wise choices.

Weganizm to sposób życia, który szanuje wszystkie czujące istoty i pokazuje, że wszystko jest ze sobą połączone.
Każda istota, która czuje, zasługuje na troskę i ochronę – niezależnie od gatunku.
Weganizm pomaga ograniczyć cierpienie zwierząt i szkody dla planety. To wybór dla lepszej przyszłości.
Nie chcemy używać zwierząt jako rzeczy, jedzenia ani produktów. One nie są naszym narzędziem.
Ważne są dla nas dobro, sprawiedliwość, empatia i świadomość wpływu naszych wyborów.
Wierzymy w współczucie, solidarność i siostrzeństwo z innymi czującymi istotami – ludźmi i zwierzętami.
Znamy trudności, ale wierzymy, że zmiana jest możliwa – krok po kroku.
Nie zgadzamy się na manipulacje, które odbierają zwierzętom ich godność i prawa.
Każdy może próbować żyć bardziej wegańsko – na swój sposób, w swoim tempie. Każdy krok się liczy.
Nie jesteśmy ruchem politycznym, ale chcemy łączyć ludzi ponad podziałami.
Zachęcamy duchowość i religie do spojrzenia na zwierzęta z miłością i troską.
Ufamy nauce, ale nie takiej, która krzywdzi istoty żywe lub niszczy środowisko.
Weganizm to i rozum, i serce. Chcemy rozmawiać, współpracować i budować świat oparty na wartościach.

„Urząd rzeczniczy to istotny krok w kierunku prawnego uznania podmiotowości zwierząt. Dziś zwierzęta, które z jednej strony nie są rzeczami (jak stanowi wprost art. 1 ust. 1 Ustawy o ochronie zwierząt), a z drugiej nie mają podmiotowości prawnej, pozostają w zawieszeniu, jeśli chodzi o ich status prawny”.
mec. Karolina Kuszlewicz

„Rzecznik praw zwierząt czy też ogólnopolski inspektorat praw zwierząt musiałby być instytucją niezależną od Inspekcji Weterynaryjnej, od parlamentu czy rządu. Generalnie od wszelkich instytucji, które patrzą na zwierzęta nie z punktu etyczno-moralnego, tylko jako produkt, rzecz, którą się np. handluje
w celach konsumpcyjnych”.
Prezes TOZ RP Wojciech Muża

Oczywiście ta osoba powinna być weganinem, bo to zmienia perspektywę i podejście do zwierząt jako właśnie do produktów. Myślę, że byłoby rażącą sprzecznością, gdyby rzecznik ochrony zwierząt je konsumował”.
Szef Fundacji Viva Akcja dla Zwierząt Cezary Wyszyński

💚💚💚

Anna Spurek, Dyrektorka Generalna Green REV Institute: – Przeprojektowanie systemu żywności to zadanie na teraz. Sektor hodowlany to motor nierówności i braku bezpieczeństwa żywnościowego i żywności. Półki pełne mięsa i nabiału warto zestawić z głodem i ubóstwem. Dania już wprowadza polityki dla przebudowy systemu do systemu roślinnego, pytanie co z Polską Panie Ministrze Siekierski, Premierze Tusku, Ministro Leszczyno, Ministro Hennig- Kloska?

💚💚💚

Anna Spurek,
COO Green REV Institute:
– Aktywizm systemowy dla zmiany i naprawy systemu żywności to dzisiaj must w działaniach klimatycznych. Czas, żeby młode osoby mówiły sprawdzam rządzącym, pukały do drzwi gabinetów w Brukseli i skutecznie wykorzystywały narzędzia partycypacji dla transformacji systemu żywności. Tematyka systemu żywności i rolnictwa jest bardzo szeroka, w ramach Youth Climate Lab koncentrujemy się na deforestacji, której przyczyną jest rolnictwo zwierzęce, prawie do dostępu do wegańskich posiłków oraz problemie marnowania żywności.

💚💚💚

Morgan Janowicz,
Koordynatorka ds. Partnerstwa REV:
– Roślinne szkoły to nie tylko projekt REV ale to nasza misja i element strategii naprawy systemu żywności. Jako reprezentantka Gen Z wiem, że odpowiedzialność za naprawę systemu żywności to odpowiedzialność instytucji, przemysłu, rządów, samorządów, szkół… i mocna, silna edukacja klimatyczna.

💚💚💚

Julia Sawka – Kluczowe jest także zrozumienie potęgi naszych wyborów jako siły zmiany. Nie marnuj – kupuj odpowiedzialnie to manifest troski o naszą planetę i przyszłe pokolenia. Wspólnie budujemy społeczeństwo świadome, gotowe podejmować decyzje, mające na uwadze ekologię, etykę i zrównoważony rozwój. W ramach Youth Climate Lab skupiamy się na kampaniach społecznych, które inspirują do pozytywnych zmian.

Zmiany klimatyczne zachodzą zbyt szybko. fakty, źródła i dowody z całego świata
Temperatura rośnie szybciej,
niż przewidywano
Co się dzieje: Średnia globalna temperatura wzrosła już o ponad 1,2°C względem epoki przedprzemysłowej.
Gdzie to widać:
Europa: w 2023 i 2024 roku Europa notowała rekordowe fale upałów (np. Grecja, Hiszpania, Włochy).
Kanada i USA: rekordowe temperatury połączone z suszami i pożarami (np. Kolumbia Brytyjska, Kalifornia).
Indie, Pakistan: fale upałów przekraczające 50°C i powodujące dziesiątki tysięcy zgonów w ostatnich latach.
Źródła:
NASA GISTEMP – data.giss.nasa.gov/gistemp
NOAA – ncei.noaa.govCO₂ i gazy cieplarniane
w atmosferze rosną błyskawicznie
Co się dzieje: Stężenie CO₂ przekroczyło 420 ppm – najwyżej od co najmniej 3 mln lat. Zmiana tempa: 100 razy szybciej niż w naturalnych cyklach klimatycznych.
Gdzie to widać:
Miasta: duże emisje w obszarach metropolitalnych (np. Szanghaj, Delhi, Nowy Jork, Warszawa).
Regiony przemysłowe: emisje metanu z kopalń (Chiny, Australia) i rolnictwa przemysłowego (Brazylia, USA).
Źródła:
NOAA – gml.noaa.gov/ccgg/trends
Keeling Curve – keelingcurve.ucsd.eduLód znika – oceany rosną
Co się dzieje: Lód morski Arktyki kurczy się o ponad 13% na dekadę. Lodowce w Himalajach, Andach i Alpach znikają. Topnienie Grenlandii i Antarktydy podnosi poziom oceanów.
Gdzie to widać:
Arktyka: Przejście Północno-Zachodnie zaczyna być żeglowne latem.
Antarktyda Zachodnia: niestabilność lodowca Thwaites zagraża gwałtownemu podniesieniu poziomu mórz.
Alpy, Tatry, Karpaty: lokalne lodowce i jęzory śnieżne cofają się lub zniknęły całkowicie.
Źródła:
NSIDC – nsidc.org
ESA Climate – climate.esa.intEkstremalne zjawiska pogodowe
Co się dzieje: Zmiany klimatyczne zwiększają intensywność i częstotliwość ekstremalnych zjawisk: susze, powodzie, burze, huragany, pożary.
Gdzie to widać:
Australia: megapożary 2019–2020 spaliły ponad 10 mln ha i zabiły setki milionów zwierząt.
Niemcy: katastrofalne powodzie w dolinie Ahr (2021).
Afryka Wschodnia: długotrwała susza, głód, migracje.
Polska: wzrost liczby gwałtownych burz, lokalne podtopienia i tzw. „komórki burzowe” coraz silniejsze.
Źródła:
WMO – public.wmo.int
EM-DAT – emdat.beUtrata siedlisk i migracje gatunków
Co się dzieje: Gatunki przenoszą się w stronę biegunów i wyższych wysokości. Ekosystemy się rozpadają, łąki alpejskie i rafy koralowe wymierają.
Gdzie to widać:
Wielka Rafa Koralowa (Australia): ponad 90% koralowców doświadczyło wybielania termicznego.
Amazonia i Kongo: lasy przestają pochłaniać węgiel – zaczynają go emitować.
Polska: nowe gatunki owadów i ptaków, przesunięcia pór kwitnienia i migracji.
Źródła:
IPBES – ipbes.net/global-assessment
WWF – livingplanet.panda.orgPrzekraczane są punkty krytyczne
Co się dzieje: System klimatyczny wchodzi w fazy niestabilności, z których nie da się już wycofać (np. topnienie wiecznej zmarzliny, zanik lasów tropikalnych, osłabienie prądów oceanicznych).
Gdzie to widać:
Syberia i Alaska: topniejąca zmarzlina emituje metan – potężny gaz cieplarniany.
Amazonia: części regionu przeszły w tryb „netto emiter” CO₂.
Atlantyk: prądy oceaniczne AMOC (m.in. Golfstrom) słabną – grozi to Europie ogromnym zaburzeniem klimatu.
Źródła:
Nature (Lenton et al., 2019) – nature.com/articles/d41586-019-03595-0
PIK – pik-potsdam.deNauka jest zgodna – klimat zmienia się
z winy człowieka
Co się dzieje: Praktycznie cała nauka potwierdza, że zmiany są szybkie, głębokie i napędzane głównie przez spalanie paliw kopalnych, wylesianie i przemysł.
Gdzie to widać:
We wszystkich raportach IPCC od 1990 roku, a zwłaszcza w AR6 (2023), potwierdzono:
„Nie ma żadnych wątpliwości, że działalność człowieka doprowadziła do ocieplenia atmosfery, oceanów i lądów”.
W recenzowanych badaniach ponad 99% publikacji naukowych mówi to samo.
Źródła:
IPCC – ipcc.ch/report/ar6/syr
Cook et al. – iopscience.iop.org/article/10.1088/1748-9326/8/2/024024Podsumowanie: To nie przyszłość. To teraźniejszość.
Zmiany klimatyczne nie dzieją się gdzieś daleko. Ich skutki są widoczne w Polsce, w Europie, w Twoim ogrodzie, na Twoim targu, w Twoim kalendarzu rolniczym i w planie miasta. To już nie jest temat wyłącznie naukowy – to temat życia i śmierci, przyszłości i teraźniejszości, wspólnoty i odpowiedzialności.
Oprac. jb

💚💚💚

Musimy przewartościować nasze podejście do zwierząt i otaczającej nas przyrody i zrozumieć, że stanowimy obecnie największe zagrożenie dla tej planety i jej zwierzęcych mieszkańców. I powinniśmy zrobić to nie ze strachu o własne zdrowie lub życie, przyszłość swoich bliskich czy gatunku ludzkiego – powinniśmy to zrobić z poczucia przyzwoitości i szacunku. Nie da się uczciwie walczyć o prawa i ich egzekwowanie w kwestii sprawiedliwości społecznej i jednocześnie tolerować czy czynnie uczestniczyć w gigantycznej opresji wobec dziesiątek miliardów zwierząt pozaludzkich.
Monika Kohut – weganka, abolicjonistka zwierzęca, aktywistka, feministka. Działa aktywnie na rzecz równości wszystkich istot żyjących.

💚💚💚

Na dziś wiemy jedno, że nie ma nakazu jedzenia mięsa w Kościele, ani nie ma zakazu jego jedzenia. A miejscem, gdzie podejmujemy takie decyzje jest nasze sumienie. I wrażliwość tego sumienia mówi nam, którą opcję należy/można wybrać z licznych propozycji diet. Każdy ma prawo do swoich wyborów. Nie narzucamy go instytucjonalnie.
Od zawsze w Kościele są praktykowane posty. A klasyczny post chrześcijański to po prostu niejedzenie mięsa i w naszej tradycji chrześcijańskiej od zawsze nie jemy mięsa np. w piątki.
To pokazuje, że od wieków w naszej refleksji był, jak można powiedzieć, wyrzut sumienia, że jednak jemy zwierzęta.
O. Stanisław Jaromi OFMConv.
Wywiad pt. „Nowe przymierze z przyrodą?”

💚💚💚

„Zwróćmy również uwagę na etyczny aspekt dokarmiania. Niewiele osób jest świadomych, że pożywienie zostaje wyrzucane jako przynęta w bezpośrednim otoczeniu stanowisk strzeleckich, tak zwanych ambonek.
Głodne zwierzęta same pojawiają się na linii strzału, co czyni z aktu polowania egzekucję. Zabijanie zwierząt w pobliżu ambon ukazuje rzeczywisty obraz myśliwych i ich tak zwaną miłość do przyrody.
„Etyczne potępienie myślistwa”
Dariusz Dąbek – dr nauk humanistycznych, filozof, logik, trener mediacji,
negocjator.
💚💚💚

„Nurt ekofeminizmu, obszernie zajmujący się problemem męskiej dominacji zarówno w stosunku do kobiet, jak i środowiska naturalnego, zwrócił uwagę na patriarchalne korzenie elementów kultury myśliwskiej. Myślistwo rekreacyjne, które często prezentowane jest przez samych uczestników jako sport lub równa walka, to w istocie forma jednostronnej agresji, gwałt na przeciwniku, który nie wyraził zgody na udział w zmaganiach. W tej morderczej odsłonie biofilii myśliwy – stalker („romantyczny gwałciciel”) jest przekonany, iż jego ofiara sama sprowokowała go do ataku i ponosi winę zaswój los. Zgrzeszyła pięknem, a więc musi ponieść zasłużoną karę”.
„Etyczne potępienie myślistwa”
Dariusz Jedzok – absolwent Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Śląskiego.
💚💚💚

„Dla społeczności myśliwych całe to zło jest legitymizowane przez moralność łowiecką, która jest złą moralnością, tak jak moralność grupy przestępczej czy moralność kanibali. Społeczne hominidy jako ssaki świadome sprawstwa swojego i innych są skazane na moralność – żadna ludzka grupa nie może się utrzymać przez współdziałanie członków bez przestrzegania wzajemności i wspólnej wartości czy celu”.
„Etyczne potępienie myślistwa”
Andrzej Elżanowski – prof. dr hab. w zakresie nauk biologicznych.
💚💚💚

„Zabijanie zwierząt towarzyszyło ludzkości w toku filogenezy. Człowiek zabijał, żeby przeżyć, szczególnie w okresie lodowcowym, kiedy trudno było o pokarm roślinny. Zabijał także, czyniąc ofiary, jednakże nie było to
zabijanie dla przyjemności. Co więcej, szanse zwierzęcia i człowieka w walce były bardziej wyrównane. Już we wczesnym średniowieczu na terenie Europy myślistwo stało się mało ważnym aspektem gospodarki, a w czasach współczesnych – wyspecjalizowanych hodowli – jest wręcz zbędne.
Jednak istnieje, i to dla zupełnie innych celów”.
„Etyczne potępienie myślistwa”
Honorata Korpikiewicz – prof. dr hab. w dyscyplinie: filozofia.
💚💚💚

„Przyjąć można więc, że prawidłowe jest potoczne znaczenie słowa „myślistwo”, oznaczające pozbawienie zwierząt życia w wyniku polowań. Myślistwo rekreacyjne to natomiast myślistwo, w którym głównym – a często wręcz jedynym – celem jest patologicznie rozumiana „rekreacja” – pozbawianie zwierząt życia nie w związku z jakąś formą zagrożenia, nawet nie dla mięsa, ale przede wszystkim dla satysfakcji myśliwego. Zabijanie zwierzątjako forma relaksu, przyjemności”.
„Etyczne potępienie myślistwa”
Tomasz Cyrol – adwokat, dr nauk prawnych.
💚💚💚

„Odwołajmy się najpierw do zasady: „Nie zabijaj” ze starotestamentowego Dekalogu, która w wersji oryginalnej zakazuje mordowania – czyli zabierania życia niewinnym – tym, którzy nic złego nam nie uczynili, tym, którzy nie mają winy w sobie i są zbyt słabi, aby bronić samych siebie.
Mój adwersarz mógłby w tym wypadku powiedzieć, że zakaz ten dotyczy wyłącznie relacji międzyludzkich. Należy zadać pytanie – dlaczego na obecnym, wysokim poziomie wiedzy neurobiologicznej i rozwiniętej świadomości moralnej musimy tak wąsko interpretować tę zasadę? Dlaczego
kategorią „niewinnych” powinniśmy nadal obejmować wyłącznie przedstawicieli gatunku Homo sapiens i nikogo więcej? Z etycznego punktu widzenia, kategoria „niewinnych” jest zakresowo szersza i wykracza poza przynależność do jednego gatunku”.
„Etyczne potępienie myślistwa” –
dr hab. Dorota Probucka, prof. UP.
💚💚💚

„Ludzie nie dostrzegają lub nie chcą dostrzegać cierpienia zwierząt hodowlanych. Nie widzą, co się dzieje ze zwierzętami hodowanymi na mięso. Jak wygląda produkcja mleka. Ja staram się im to uświadomić”.
red. TOK FM, Ewa Podolska
💚💚💚
„Termin „zwierzęta” powinien zostać porzucony w rozważaniach etycznych. Jako kategoria systematyki biologicznej jest zbyt szeroki, żeby można było go sensownie używać w kontekście etyki. Jest mi z tym określeniem coraz bardziej niewygodnie i gorączkowo zaczynam szukać sposobu, żeby go nie stosować w podobnych rozważaniach.
Dariusz Gzyra
💚💚💚
„Strzelanie dla przyjemności do zwierząt jest patologią, to powiedzmy sobie wprost. Rozumiem łowiectwo, gdy istnieją istotne pilne powody, ale tym powinni zająć się fachowcy, a nie osoby, które idą do lasu jak na zawody sportowe czy do parku rozrywki z wypasionym sprzętem do zabijania”.
O. Stanisław Jaromi OFM CONV.
💚💚💚